C Ỏ   D Ạ I

                       Xuân Quỳnh

Cỏ dại quen nắng mưa
Làm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên”

Câu thơ nào trong ý nghĩ vụt lên
Khi tôi bước giữa một rừng cỏ dại
Không nhà cửa. không bóng cây. Tim lối
Cứ cường hào rẽ cỏ mà đi.

Người dân quân tì súng lắng nghe
Bài hát nói về khu vườn đầy trái
Anh bỗng nghĩ đến một vùng cỏ dại
Nỗi nhớ đầu anh nhớ quê anh

Mảnh đạn bom và chất lân tinh
Đã phá sạch không còn chi nữa
Chỉ có sắt chỉ còn có lửa
Và cuối cùng còn có đất mà thôi

Thù trong lòng và cây súng trên vai
Cùng đồng đội anh trở về làng cũ
Anh nhận thấy trước tiên là cỏ
Sự sống đầu anh gặp ở quê hương

Có một lần anh tìm đến bà con
Khi xúm xít quanh anh thăm hỏi
Giữa câu chuyện có điều này đau nhói:
- Đất quê mình cỏ đã mọc lên chưa?

Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa
Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió...

Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ
Mọc vô tình trên lối ta đi
Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.

 

W I L D   G R A S S

Xuan Quynh

“Wild grass child of sun and rain

How to be rid of you, indestructible !

In the season of flood waters

We think the grass is drowned,

But when the days come for waters to retreat

Grass, wild grass is the first to spring again.”

 

What lyric rhythms fill my thoughts

When my way lies through prairie lands

No habitation there, no shade of trees, to find the way

Make your own path, go forward.

The partisan leaning on his gun listens,

It is a song about a garden full of fruit

But suddenly he’s dreaming of the prairie of wild grass

And sick for home his thoughts turn to his village

There, there is shattering and blaze of bombs

By phosphorus and fire laid waste and all destroyed.

Nothing is left but fire and twisted iron

And earth …but that is all

A savage anger at his heart, gun on his shoulder

He goes back with his comrades, back to his old village

And what he sees there first is grass, 

Alone, life is  one trace in his erstwhile home

 

He is gone to search for people of his village

They come round him circling full of questions

And when all is said, there’s one thing poignant and clear:

From the earth … our earth is the grass there growing yet ?

 

Life in its simplest many a thousand year

Its close companion always was the rice

In the blaze of midsummer noons, one dreams of green orchards cool

Faraway from home, some dream of mountain clouds,

Of a river, a hill, a forest, some see a plume of smoke

Or scent home in the wind.

There are few whose dreams are of a blade of grass

Growing by chance beside some well known path

So much too insignificant, unrecognized, forgotten

It features in no dreams … but it survives.

                                                                 Translated by Tri Phan