Là thi sĩ

                                         Đông Hồ

                                     Tặng các nhà thơ Việt Nam

Nếu "thi sĩ nghĩa là ru với gió,
Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây",
Ðể tâm hồn treo ngược ở cành cây
Hay lả lướt đìu hiu cùng ngọn liễu;
Nếu thi sĩ nghĩa là nhăn với mếu,
Nghĩa là van Thượng đế rủ lòng thương,
Hồn bơ vơ lạc lõng ở mười phương,
Khóc rả rích như ve sầu tháng hạ;
Nếu thi sĩ vùi đầu mài miết tả
Cặp "tuyết lê" hồi hộp trước tình yêu,
Cho cuộc đời là mộng ái cao siêu,
Chìm đắm ở thương hoa và tiếc ngọc;
Nếu thi sĩ nghĩa là đem gấm vóc
Phủ lên trên xã hội đã điêu tàn,
Véo von ca cho át tiếng kêu than
Của nhân loại cần lao đang giãy giụa;
Thì bạn hỡi, một nhà thơ như rứa
Là tai ương, chướng họa của nhân quần,
Nhọc tơ lòng mà phí cả ngày xuân
Ðể ca ngợi bất công và tàn ngược;
Uốn gối trước cường quyền và mong được
Lượm hương thừa, phấn thải để qua ngày;
Khiến loài người đắm đuối và mê say,
Sống thoi thóp dưới gông xiềng nô lệ.
Không, không được! Hỡi các nhà văn nghệ,
Các nhà thơ yêu dấu của đồng bào,
Các nhà thơ trong sạch và thanh tao,
Hoa thơm ngát trong vườn xuân đất Việt!
Là thi sĩ phải là hồn cao khiết,
Chí kiên cường và sứ mệnh cao siêu;
Ca tự do, tiến bộ với tình yêu
- Yêu nhân loại, hòa bình và công lý -
Cao giọng hát những bài ca chính khí
Của anh hùng đã vì nước quên mình,
Sống quang vinh mà chết cũng quang vinh,
Của Bãi Sậy, Thái-nguyên và Yên-bái...
Là thi sĩ nghĩa là theo gió mới
Tìm ý thơ trên ngọn sóng Bạch - đằng,
Ðể tâm hồn dào dạt với Chi-lăng,
Làm bất tử trận Ðống - đa oanh liệt,
Dốc cho hết cả một bầu nhiệt huyết,
Tưới tâm can đồng loại lúc tàn đông; 
Thả trái tim hòa nhịp với Ðô-lương,
Với Lục-tỉnh, Bắc-sơn và Ðình-cả.
Là thi sĩ nghĩa là cao khúc họa
Cuộc đấu tranh vĩ đại của hoàn cầu
Chống hung tàn xâm lược khắp năm châu,
Trên trái đất dựng cao cờ dân chủ.
Dùng bút làm đòn chuyển xoay chế độ,
Mỗi vần thơ: bom đạn phá cường quyền,
Và lúc cần, quẳng bút lấy long tuyền.

Hỡi thi sĩ! Hãy vươn mình đứng dậy!
Thời rượu nồng, đệm gấm đã qua rồi.
Thôi thôi đừng khóc gió với than mây,
Hãy nhịp bước trên con đường tiến bộ.
Dùng thi khúc mà lạnh lùng soi tỏ
Những bệnh căn xã hội đã tràn đầy;
Cùng công nông vun xới cuộc tương lai
Ðã chớm nở từ Liên-xô hùng vĩ.

                                              Ngoại thành Hà Nội, tháng 6-1942

TO BE A POET

If to be a poet means “to be lulled by the breeze,

Dream in moonlight, wander in clouds”,

Let the spirit idle in tree-tops,

Or again, stray sadly under the willows;

If to be a poet means to be ever melting in tears,

Evoking the mercy of  Heaven

For the erring soul straying the ten points of the winds,

Singing and singing like a cicada the long summer days;

If to be a poet is, transported with passion,

To sing of white breasts

That, tremble for love, the next moment to find.

Life is but dreams and illusions all told,

Smothered in flowers and doting on bodies of jade;

If to be a poet is to spread an elegant brocade

To cover the sores of a tyranny in decay,

Straining to sing sweeter and louder

To cover the groans of the people’s distress

The cries of the  labouring people’s long pain,

Then, oh my friends, such a poet

Is a curse to the whole human race !

He is tormenting his own heart, destroying  the spring- time of youth,

To extol brutality and praise injustice

To bend the knee before power in the poor servile hope

Of catching a whiff of the droppings that fall from the rich

With such a promise, with such an ambition

Will they, the people, be willing to live long like slaves?

No, the thing cannot be !

True artists, noble and pure,

Are flowers that spring clean from the true earth of our land.

To be a poet is to be true, pure, brave,

Firm-willed, to have purpose and fire;

To sing liberty, look to the future with love.

Love for the people, for justice,  for peace;

To raise high the song for the great cause of our land

For the heroes who gave to that cause their dear lives,

Of Phan Dinh Phung, De Tham, Phan Chu Trinh (1)

 

To sing of Bai Say, of Thai Nguyen, and Yen Bai.

For the poet must run with the new-blowing wind, 

Catch fire from the crests of the waves of Bach Dang

Let his spirit chime to the echoes of Chi Lang

And sound forth forever the glories of Dong Da

He must free all the ardour and power of his heart

To bring again to his people’s dark winter the courage of Spring,

Let his heart beat with the heroes of Do Luong

With Luc Tinh, Bac Son and Dinh Ca.

To be a poet must be to join in the chorus that swells,

The choir of the planet in struggle;

Five continents fiercely resisting aggression

Through the world to raise high the flag of the people

Seize the pen to cast down the world’s tyrants

Make rhymes into bombs and from verse make grenades

And when the time comes, let drop the pen,

Drop the pen and snatch up the sword !

Oh poet ! rise up !

It is past time for dreams and wines, soft beds and sensual sweets

Moan no more of winds and clouds

Step out  with human feet towards our goal,

Light up with the clear beam of verse

The gangrene that devours our land.

Your verse together with our workers’ hands

Shall plough the furrows of a splendid future

Whose burgeoning already has burst forth

In the great triumph of the Soviet land.