DSS32. WINNIE VÀ SỰ NGÂY THƠ CỦA THẾ GIỚI

 

                                                                                                               Joost Zwagerman

 

                                                  Translated from Dutch into English by Hester Velmans

                                                  Translated from English into Vietnamese by Phan Thien Tri

 

 

Joost Zwagerman  (1965-2015) là một tiểu thuyết gia, thi sĩ, nhà viết tiểu luận kiêm chủ bút của vài bộ sưu tập. Ông bắt đầu sự nghiệp như một nhà văn có nhiều tiểu thuyết bán chạy nhất, mô tả bầu không khí của những thập kỷ 1980 và 1990, như Gimmick! (1988) và False Light (1991). Những năm sau đó, ông tập  trung vào viết tiểu luận – đáng chú ý là văn hoá dân gian và nghệ thuật và sức tưởng tượng của thi ca. Tự tử là chủ đề của quyển tiểu thuyết Six Stars (2002). Ông đã tự kết liễu cuộc đời của mình chỉ sau khi xuất bản một tuyển tập các tiểu luận về nghệ thuật, The Museum of Light.

 

 

                                   Bản tình ca của một thiên thần hộ mệnh bí mật

Cách đó mười phút Winnie vẫn còn nghĩ thế giới chỉ nên kết thúc. Sáng nay cô đã đánh nhau với ai đó tôi không biết, tôi hy vọng một trong những thám tử tài giỏi đó đã cố gắng leo lên bậc thang tại một công ty quảng cáo rác rưởi đã nhận cô ta vào làm tạm thời. Sự gây gổ không quá nghiêm trọng, nhưng hãy tin tôi đi, những sự cố xảy ra ít có ý nghĩa hơn được biết đã đẩy đưa Winnie vào vòng quay đầy chán ngán, về tham nhũng, tội lỗi không thoát khỏi cái chết, về cuộc cách mạng dữ dội, thảm hoạ môi trường và sự huỷ diệt toàn thể. Winnie là một trong những người lúc đầu hơi lùi bước an ủi chính họ với ý nghĩ rằng mọi thứ trên thế gian này sẽ không tránh khỏi đi tới một sự kết thúc hoàn toàn. Nhưng may thay đó là lúc cao điểm của mùa hè, và cô đang đi bộ dọc theo đường phố trong chiếc áo thể thao màu trắng và quần jeans (trầy da, rách ở đầu gối), và mặt trời, rốt cục không đáng đổ lỗi, đã làm cho da cô trở nên rạng rỡ, vì vậy thật không mấy ngạc nhiên khi Winnie nghĩ đến những thứ khác hấp dẫn hơn: một ly bia lạnh, một hiên nhà rợp bóng mát, một điếu thuốc lá đầu lọc.

Nếu bạn thực sự muốn biết: Một thời tôi yêu Winnie. Một dạo nọ, giờ thì tôi chỉ yêu cô theo cái cách, vào một ngày khi tôi sẵn sàng đối mặt với bất cứ những gì tôi phải đối mặt, tôi cũng yêu. Đó là một trong số ít những thứ mà hai chúng tôi có cùng chung sở thích.  Winnie và tôi: chúng tôi yêu mặt trời. Vào những ngày hè ở trong làng nơi cô và tôi thường sống với nhau trong lán trại vườn nhà xập xệ của tôi, phân nửa người dân đổ xô ra bãi biển để tắm ánh nắng mặt trời cùng với khách du lịch. Vào những ngày đó chúng tôi thường cỡi xe đạp dọc theo những con phố yên tĩnh, rất vui vẻ. Winnie ngẩng đầu lên trời mỗi khi có ít xe cộ lưu thông, với tất cả xe hơi đậu dọc theo bờ biển, chớp mắt trong mặt trời. Winnie khinh chê xe hơi, nhất là các tài xế xe hơi, nhưng ngay khi họ đi khuất dạng, mối thù hằn bên trong cô lắng xuống, cô ấy đã trở nên dễ dàng tiếp nhận tình yêu mà tôi luôn mong muốn được làm cho cô say đắm.

Vào những ngày trong lành, yên tĩnh ấy, cô thường ứng khẩu hát những bài hát ngắn khi chúng tôi đạp xe qua khỏi khu đóng trại và khu nhà mái ngang để đến nơi ngay cả còn yên tĩnh hơn, những đụn cát, mà chỉ có thể đến được từ lối đi dành cho xe đạp, để quan sát quần thể chim hải âu. Nếu Winnie vui vẻ và thư giãn thì tôi cũng vậy, và được chuẩn bị để đập những con ruồi suốt ngày khi chúng tôi nằm sải người trên cát, trôi giạt giữa những đụn cát, giữa bất cứ nơi nào, thưởng thức cái dư vị của kem vanila trên môi của nhau mà chúng tôi đã ăn ở quán cà phê bằng gỗ kế bên chuồng cừu, không có cừu bên trong, nhưng có hàng tấn xe đạp được khoá bằng một loại khoá móc A A mà bạn không thấy trong thành phố hằng nhiều năm bởi vì bất cứ ai cũng có thể đạp chúng mở bung chỉ bằng một cái đạp mạnh có chủ đích. Ban đêm chúng tôi ăn mì sợi Ý, và hơi choáng váng vì rượu từ một siêu thị, và trước khi đi ngủ trong lán trại của chúng tôi, tôi thoa kem After Sun lên vai và lưng của cô bởi vì không một ngày mùa hè nào trôi qua khi mà mặt trời chúng tôi thờ phượng đã không xoay sở để đặt vai của Winnie trên lửa. 

Cô hai mươi bốn tuổi, tôi trẻ hơn cô ba tuổi, và trong tất cả các thứ tôi không biết lúc ấy, cái tôi biết ít nhất trong tất cả là rằng chẳng có lý do gì để trở nên ganh tị với quá khứ của cô. Một thời gian ngắn sau khi cô đến sống với tôi, Robert thỉnh thoảng có gọi điện thoại cho cô. Hắn ta là một gã cục mịch mà Winnie đã sống chung với gã được hai năm rưởi trong một căn hộ chung cư của sinh viên ở Diemen. Họ đã từng có thói quen đập mạnh vào đầu của nhau bằng những nồi niêu xoong chảo khác nhau trước khi bù đắp lại bằng sự đam mê cháy bỏng mà ngay cả đến bây giờ vẫn có hiệu lực hồi tố, ước chi tôi đã có thể ngăn cấm. Tôi tin rằng phần lớn bạn bè và những người quen biết của họ gọi họ là “cặp đôi hoàn hảo”, một cụm từ rỗng tuếch người ta thường vay mượn để diễn tả một cặp hấp dẫn nhau phổ biến. Sự thật là họ không hợp nhau tí nào. Mặc dầu những suy nghĩ của cô ta về sự tận thế, Winnie vẫn có những gì ở Hà Lan được biết như là “sự sắp đặt của trời”. Đối với Robert, tính khí của anh ta không để cho dù chỉ một chút lung linh của ánh sáng mặt trời. Sự hân hoan và chủ nghĩa lạc quan đã được tiết lộ trong sách của anh. Tâm trạng tốt là dành cho những người ngốc nghếch. Sự tương phản đó đặc biệt không tốt cho mối quan hệ của họ. Bất cứ thứ gì Robert phản đối, Winnie lại ủng hộ, vì vậy họ thường không thấy sự kiện rằng  họ thực sự đồng ý về mọi thứ. Nơi nào Winnie ủng hộ sự bắt đầu phản đối của sinh viên thì Robert lại phản đối chống lại sự cai trị của chủ nghĩa phong kiến kiểu mới của các lãnh chúa hàn lâm. Winnie ủng hộ những cải cách triệt để và sự dân chủ hoá hơn nữa của Nam Phi, Robert lại phản đối chống lại những hoạt động khủng bố bí mật được điều khiển bởi bộ máy nhà nước người da trắng lúc ấy vẫn còn quyền lực. Winnie ủng hộ sự phá thai và án tử hình, Robert lại phản đối Công ty Phát thanh truyền giáo Phúc âm và Trào lưu Chính thống Cơ đốc giáo Hà Lan nó biện hộ, đang chứng tỏ một sự giữ lại đầy ngoan cố hơn bất cứ ai có thể nghĩ.

Vì vậy, họ ở trên cùng một trang giấy giống nhau về mọi thứ mà luôn là một dấu cộng lớn. Thế nhưng đối với Robert, thái độ đầy lạc quan của Winnie là hoạt bát và vui vẻ một cách đáng tởm; trái lại, điều thực sự khiến Winnie khó chịu là sự tiêu cực mang tính giáo điều của Robert, điều này đã khiến cho cô tò mò khi lần đầu tiên trở nên quen biết anh ta. Nhưng sau này cô thấy tự mãn và cực kỳ không gợi cảm. Khi thế giới thể hiện mặt tích cực của nó, Winnie không thể thuyết phục Robert vui hưởng về nó; và bất cứ khi nào một cái gì đó không đúng, ngay cả ở một góc tiêu điều nhất trên trái đất – và dĩ nhiên, luôn có một thảm hoạ nào đó xảy ra ở đâu đó – Robert dường như không thể khiến cô thấy rằng điều đó nhất định phải xảy ra. Nếu một ngày nào đó thế giới thực sự tận diệt, Winnie sẽ có một sự tấn công kinh hoàng ở quy mô rộng lớn và Robert sẽ được chứng minh là đúng.

Thôi nào, thành thật mà nói, có phải bạn thích có: một sự sợ hãi đích thực khiến tim ngừng đập hay một kiến thức hời hợt, tự mãn là bạn đúng hơn?

 

Tôi gặp Robert chỉ một lần. Tại một trong những bữa tiệc mà một số các viên chức, nhưng phần lớn là công dân ít có địa vị cao của chúng ta, có xu hướng cảm thấy bị xúc phạm. Trong các hốc tường được thắp sáng bằng ha-lo-gien của một căn hộ chung cư ở tầng hai bên bờ một trong những kênh đào trung tâm thành phố Amsterdam, ngày xưa nó là một khu nhà chiếm dụng bất hợp pháp nhưng rất lâu rồi kể từ khi được đổi mới, một số chàng trai trông giống người Ả-rập đã hôn hít nhau một cách ngọt ngào, tôi muốn nói, một cách khoa trương, với những loại người trông giống người Ả-rập khác. Không ai biết đó là bữa tiệc của ai, nhưng khách khứa là loại người không ầm ĩ về việc chính xác ai là người mời họ. Vậy đó là nơi tôi tình cờ gặp Robert, người mà Winnie đã kể cho tôi là “mặc dầu mọi thứ”  “rất hứng khởi, thực sự” và ngoài điều đó ra, chỉ rất điển trai.

Robert không được cho là có mặt ở đó nữa. Hãy chỉ nói, có những bữa tiệc bạn không được mời tham gia, nhưng bằng cách nào đó bạn đánh hơi tới, nếu bạn hiểu sự lệch hướng của tôi. Điều duy nhất mà Robert và tôi có điểm chung lúc ấy là rằng cả hai chúng tôi cảm thấy khó xử khi có mặt ở đó, và sự băn khoăn của chúng tôi rất có thể đã bị chú ý – mặc dầu vì nhiều lý do khác nhau, Robert, với tư cách là người biểu lộ giới tính với người khác giới trắng trợn có lẽ cảm thấy lạc lõng trong sự giao du thời thượng gần như đáng sợ đó; còn phần tôi, tôi cảm thấy không mấy hấp dẫn khi có mặt ở đó - khi mà cảm giác bất an và bị ức chế. Tôi là một loại người biểu lộ giới tính bằng nhiều cách. Một ban nhạc funk được thuê đang chơi quá lớn đối với tôi để nghe bất cứ thứ gì Robert nói “hứng khởi” nhưng không một ai trong buổi tiệc phủ nhận anh ta rất “điển trai”, mặc dầu tôi rất vui khi thấy hai mụn cóc màu gừng chừ bự mọc ở cổ anh ta. Mụn cóc bự và tròn bằng hột nút áo sơ mi, và bạn có thể bằng cách nào đó nói là anh ta thường gãi lên chúng. Sự trao đổi của chúng tôi  ắt hẳn đã kéo dài không quá năm phút. Cao nhất, hét to để có thể được nghe rõ hơn tiếng nhạc. Anh hỏi tôi Winnie thế nào. Tôi trả lời anh một cách thành thực (rống họng lên trả lời) rằng cô ta rất thích cuộc sống ở làng tôi, nơi chẳng có gì để làm ngoại trừ đi bộ, đi ra ngoài để uống cà phê, đi quanh quẩn đây đó, hoặc ngồi đếm những đám mây trôi. Robert nhìn chăm chăm vào tôi và khuôn mặt anh ta biểu hiện một vẻ nhợt nhạt. Anh ấy đang luyện tập cho vẻ ngoài khó hiểu, mà có lẽ được cho là để cải trang sự khinh khỉnh sâu xa. Ắt hẳn anh đã nghĩ (và có lẽ hiện giờ vẫn còn nghĩ) rằng anh đã “hình thành” Winnie, “giáo dục” cô ta,” nâng cao ý thức” cô ta  - tôi không biết anh ấy sẽ thể hiện một cách chính xác thế nào sự ảnh hưởng của anh trên cô ấy, nhưng sự kiện rằng trong thời gian cô sống trong căn hộ sinh viên với anh ta, đã biến đổi từ một cô gái tuổi mới lớn lẩn thẩn thành một người có thể làm cho bạn há hốc mồm kinh ngạc trước những điều cô ấy nói, những gì cô ấy làm và (công bằng mà nói) cái cách cô ta nhìn là một cái gì có lẽ Robert đã ghi vào danh sách các tài năng và đặc điểm của riêng anh, dài dòng một cách khó hiểu.

Trước nguy cơ bị cáo buộc là cay cú (hãy tin tôi, tôi thực sự không có ác ý), tôi nghĩ tôi có mọi quyền để khinh chê Robert, cá tính của anh ta, hai mụn ruồi to bằng hột nút ở cổ anh và mọi phút giây Winnie đã trải qua trong việc giao du đàn đúm với anh ta. Dường như bạn càng biết những điều đáng tởm đó, bạn càng có quyền tước đoạt chúng ra khỏi bất cứ những ký ức hạnh phúc. 

Tôi gặp Winnie khoảng một tháng sau khi cô từ bỏ Robert, trong một nhà hàng Tàu đằng sau Nhà Ga Trung Tâm của Amsterdam. Cô ta đang gọi điện thoại – nói chuyện với bố mẹ cô, sau này cô kể chuyện với tôi. Tôi đang ăn cơm chiên và đậu, và tại một thời điểm cô phát hiện túi xách bằng vải lanh của cô bị lấy cắp – bóp tiền, tiền mặt, thẻ tín dụng và tất cả -  tôi cho cô ta tiền để thanh toán cú gọi điện thoại và tiền thức ăn mà cô đã gọi và cùng đi với cô tới đồn cảnh sát ở Warmoesstraat để báo về sự bị lấy cắp. Hai tuần sau cô dọn đến lán trại của tôi, để sống theo cách tôi đang sống. Và vì vậy chúng tôi đã hài lòng quan sát tất cả các cách mà không có gì ở các cồn cát Bắc Hà Lan từng thay đổi, và hai lần một tuần chúng tôi đi tắm biển, mùa xuân, mùa hè và mùa thu, luôn luôn sau tám giờ tối, không để ý đến mưa lạnh hoặc người khác, và bất cứ khi nào chúng tôi không ở bên ngoài, chúng tôi thường ở bên trong nhà, xem phim B trên truyền hình với sự kiên nhẫn mà tôi dạy cô ta phải có, sự kiên nhẫn của những thiên thần, hoặc đọc loại sách bìa mềm có viền màu vàng nặng trịch của Mỹ về những thiên tài vô căn, những người mà nếu họ không thơ thẩn khắp nơi, hút thuốc lá hay ngậm tẩu thuốc phiện, luôn đi dạo dưới mưa hay chờ đợi ở phi trường cho các dịch vụ chuyển phát nhanh, hoặc những kẻ tòng phạm, hoặc những kẻ được yêu mà chẳng bao giờ xuất hiện.

 

Winnie và tôi sống nhờ vào không khí trong lành, bởi vì luôn có gió lùa trong văn phòng dịch vụ xã hội với một bàn giấy nơi tôi phải trình diện mỗi ba tháng một lần để điền vào những mẫu đơn được thiết kế đặc biệt để hoãn bạn lại. Một lần, khi cô đang chăm chăm nhìn tôi một hồi lâu với sự căng thẳng làm co thắt cổ họng, tôi thực sự cảm thấy nó trong xương cốt tôi: tất cả các thớ thịt trong tôi căng phồng lên, có vẻ như co thắt lại, sẵn sàng để tan rã và phơi bày bộ xương cách trí của tôi cho Winnie đục khoét tình yêu của ta vào trong. Thực ra thì tôi không để ý: cô là một cô bé tuổi đôi mươi với một con dao, và tôi, một vỏ cây cô ta long trọng khắc vào trong đó một trái tim phẩn nộ.

Nếu không có sự biết rõ về nó của cô ta, cô đang khoang sâu vào xương tuỷ của tôi, tôi sẽ choáng váng mà tự nhủ. Ai có thể đổ lỗi cho tôi vì sự sống hạnh phúc với cô, và đang bảo ruột gan, gân cốt, bắp thịt và các khớp xương đòi hỏi sự sẻ chia của chúng đối với hạnh phúc đó?

 

Sau mười tám tháng và mười hai ngày, Winnie đã quyết định không tận hưởng không khí trong lành, cũng không cho tôi đến với những giấc mơ hay sự mong đợi của cô ta. Cô về lại thành phố, ở đó, thay vì lao vào ma tuý, chủ nghĩa chính thống, tà dâm, hoặc Robert, cô kết thúc việc nghiên cứu lịch sử mỹ thuật của cô trong một sự bộc phát đầy căng thẳng nhưng chỉ làm chiếu lệ, và, tuy với một thái độ đa cảm, cũng đã cho ra một luận văn tốt nghiệp xuất sắc về Mark, Rothko và Thiền học Phật giáo.

Không lâu sau khi tốt nghiệp, cô nhận một chỗ làm tại một hãng quảng cáo vớ vẩn và một căn hộ hội đồng nhỏ gần viện Bảo Tàng Tropics. Cứ mỗi năm hay sáu tuần hay đại loại như vậy một lần cô thường dụ dỗ một cậu nhóc thích nhạc punk nào đó mà cô chọn trong vũ trường đầy khói thuốc lá (sau Robert tất cả họ đều phải rất trẻ) để lên giường với cô qua một đêm, chưa bao giờ lâu hơn, bao gồm một hoặc hai ca-pốt trong đêm và ba hoặc bốn miếng bánh croa-xăng vào buổi sáng – họ luôn là những kẻ ăn nhiều, những cậu con trai đó, và không như những tường thuật của các bạn gái của cô, những cậu nhóc này không phải luôn đến đó một thời gian lâu khác thường, không chỉ để ăn uống mà dĩ nhiên đến đó để làm tình, như thể chúng rất hâm hở muốn phá vỡ tất cả các loại kỹ lục cá nhân để chúng có thể khoe khoang khoác lác chuyện này với bạn bè chúng. Tóm lại, Winnie sống cuộc sống mà phần lớn mọi người chung quanh cô đang sống: buồn bã, không gây được hứng thú, trần tục, mà không có ngay cả một đốm sáng của sự cống hiến quên mình hay một tình yêu vô điều kiện. Winnie đang lãng phí sự huy hoàng của mình; thật khó đối với tôi để không nhớ cô ta.

Vào những tuần đầu khi cô trở lại thành phố, tôi tự rèn luyện chính mình để đối phó với tình trạng cô đơn một lần nữa. Với sự giúp đỡ của men rượu và sự thực hành thiền định, tôi tập trung tư tưởng vào cuộc sống của cô, nó đang diễn ra cách tôi khoảng năm mươi ki-lô-mét về phía nam. Sự kiện rằng cô đang sống thân thiện với cuộc sống đó một cách công khai, mà không có bất cứ dấu vết đáng chú ý nào của quá khứ chúng tôi đã chia sẻ cho nhau, lúc đầu đã làm tôi rất ngạc nhiên.  Nhưng sau một tháng hay đại loại như vậy, tôi phát hiện ra rằng thật dễ dàng đến mức đáng báo động đối với tôi để cảm thấy được vận chuyển gần như hoàn toàn vào sự có mặt của cô ta. Ngay cả tôi không cần nhắm mắt, uống đến say mèm, hay an trú vào trạng thái hôn mê để chiêm ngưỡng nàng bằng đôi mắt của tâm thức: tôi gần gũi với cô ta đến nỗi sau nửa năm của sự thân thiết này tôi đã ý thức rõ tất cả sự đến và đi của cô ta, những gì cô đang nghĩ và những gì cô đang cảm thấy. Không cần phải rời khỏi nhà, và không cần ngay cả lời gợi ý xa xôi nhất của cô, cô đã không bao giờ rời  khỏi tôi; tôi đã ở với cô ta lâu hơn bao giờ trước đây. Đó là lý do tại sao tôi đã trở thành một thiên thần bảo hộ đầy bí ẩn, bị ruồng bỏ, và hoàn toàn bất lực của Winnie.

Tôi đã quyết định điều hợp lý là chấp nhận vai trò mới này và đã thoả mãn với nó. Tuy nhiên tôi thường không phải là bất cứ thứ gì ngoại trừ điều hợp lý và vì vậy cảm thấy chưa hoàn thành nhiệm vụ - bởi vì mặc dầu tôi đã gần gũi với cô ta hơn bao giờ hết, nhưng thật không thể nào tạo được liên lạc: cô vẫn còn mù và điếc trước sự hiện diện đầy thương cảm của tôi. Nếu tôi có va chạm xác thịt với cô, đó là do rượu (hay chàng trai thành phố tình một đêm đã quấn lấy cô trên giường); nếu tôi chuyện trò với cô, đó là về cây cối (hay sếp của cô tại các bữa ăn trưa); nếu tôi mỉm cười với cô, đó là bất cứ những gì cô tưởng tượng đang diễn ra với gió và cây. Cô ta giống như biển, tôi có thể rống họng vào trong đó thật lớn như tôi thích những gì tôi muốn, lập đi lập lại mà không có bất cứ hiệu ứng nào. Nỗi thất vọng, niềm ao ước, và tình yêu cuồng dại của tôi đã bắt đầu phai dần, bản chất tình yêu của tôi đã thay đổi, tôi đang bắt đầu yêu cô ta như yêu biển cả - hoặc, như tôi đề cập trước đây, như yêu mặt trời, mà, giống như con thú cưng, để bạn ngưỡng mộ nó một cách vô cùng hào phóng, và tôi không thể đổ lỗi cho bất cứ thứ gì khác nữa, ngay cả cũng không đổ lỗi cho sự hiện hữu của các đám mây. 

Winnie và mặt trời. Ngay cả vào một ngày có nắng ấm như hôm nay, chẳng hạn, cô sẽ không nghĩ đến một buổi chiều không có nhiều xe cộ lưu thông trong một ngôi làng, khi chúng tôi thường … Đúng vậy, tôi đã kể cho bạn về điều đó. Thế nhưng, cuối cùng chính mặt trời đã kéo Winnie và tôi lại với nhau, vì khi cô đang đi bộ dọc theo đường phố, gần như đã quên tất cả về vụ cãi nhau hồi sáng này và sự suy ngẫm tiếp theo về ngày tận thế, cả hai chúng tôi đang cảm thấy đau nhói nhưng sự ve vuốt dịu dàng của cùng một mặt trời lên da thịt chúng tôi, tôi, trong khu vườn của tôi, khom xuống một cách vụng về trên vài bông hoa phong lan của Poor Man’s Orchid và đồng thời không thể thấy rõ, nhưng không kém phần ngoan cường về phía cô ta, còn cô, Winnie, ở quảng trường Leiden Square, đang đi bộ về phía khách sạn American Hotel – bởi vì ý nghĩ về một sân thượng ngoài trời, rượu bia, thuốc lá đã không rời khỏi cô ta.

Kìa, chỉ thêm ít bước nữa, và Winnie đang chọn một chỗ ngồi trên sân thượng qua khỏi hai thiếu phụ đang bắt đầu ăn táo, và đang nghĩ đến một buổi tán gẫu mà họ sắp trao đổi. Và khi cô ngồi xuống, mỉm cười với anh nhân viên phục vụ bàn và mỉm cười với hai quý bà, và mỉm cười với một cậu con trai mang cặp kính râm thời trang, sụp trên đầu lỗ mũi đang cỡi xe đạp ngang qua, cô không phải là người tuyệt vời nhất – điều đó hoàn toàn hiển nhiên đối với sự kiện - rằng Robert, người mà tôi vừa thấy mua hai vé cho xuất chiếu tối nay tại phòng vé rạp Cinerama trên đường Marnix, và người mà cách đây gần ba phút, trong khoảng thời gian phải mất để cảnh báo Winnie – giá mà tôi có thể - bước ra khỏi nơi đó, để về nhà hay, tôi không quan tâm, đi tới công viên; hiển nhiên với sự kiện rằng, bây giờ, chỉ gần hai phút nữa, Robert sẽ nhận ra cô ta; cú sốc lắng xuống trong làn sóng nhanh chóng và mát mẻ trong dạ dày của Robert, theo đó anh ta tập hợp lại với tốc độ đặc trưng, lấy hết can đảm của mình – có lẽ để gãi mụn cóc? -  nhận biết với sự nhẹ nhỏm rằng Winnie chưa chú ý thấy anh, có thời gian để nhẩm lại một số dòng chữ được chuẩn bị trước đầy sáo rỗng và quyết định giả vờ ngạc nhiên khi anh bước đến gần cô và thốt lên những dòng chữ đã chuẩn bị sẵn: Winnie, đúng là em rồi! Em thế quái nào rồi … ?

Tôi có thể nói gì về những gì đang diễn ra, về những gì sắp diễn ra? Dĩ nhiên Winnie vẫy tay và Robert ngồi xuống cạnh cô ta. Dĩ nhiên ngay lập tức họ bắt đầu nói chuyện “như thể chưa từng bị mất liên lạc” Dĩ nhiên anh sẽ tán tỉnh một cách ngọt ngào và cô thì vui vẻ (và buồn nôn, thật chết tiệt một cách buồn nôn) loé lên hàm răng trắng sáng khi cô cười ha ha ha, khi cô cười trước câu chuyện hơi khôi hài của anh ta . . . Đáng được quên là những cú hạ đo ván, những lần đánh kéo lê đi của quá khứ, đáng quên là giọng điệu khinh khỉnh mà anh thường sử dụng để lên lớp cô ta, đáng quên là những lần làm tình một cách miễn cưỡng đầy ảm đạm vào sáng sớm khi đầu óc cô ta đã để ở đâu khác và cô ta khô cứng như một cục xương và điều duy nhất đối với anh ta là sau đó, là đến , là đến . . .  Không có sự yên lặng vụng về và cũng không có những ngôn từ mà ta phải tìm kiếm. Robert kể cho cô ta nghe về những chuyến đi du lịch khắp thế giới của anh, về người mẹ của anh (giọng hạ thấp, mắt cụp xuống) đã bị ốm và giờ đã chết (“Ồ, không,” Winnie nói một cách chân thành) và về việc anh ta xuất sắc biết bao khi theo kịp với những sự phát triển quốc tế trong nghành khoa học máy tính. Winnie kể với anh về Mark, Rothko và về Thiền học, về những lời tán dương, và về lỗ hổng trong thu nhập, về những nhà hàng thoáng mát ở Jordan, về sự thiếu hụt nhà ở và thị trường việc làm và về tôi. Họ đang nói về tôi và Robert nói một cái gì đó giống như tôi có lần đã gặp anh ta, tại một bữa tiệc tồi tệ, hắn đã có vẻ không thuộc loại người của em chút nào, hắn ta quá trầm lặng và chán nản, và có phải hắn giỏi chuyện lên giường không, anh dám cá là hắn không giỏi chuyện chăn gối . . . Winnie gọi thêm hai chai bia và trả lời, cười toe toét – ah, xin lỗi vì đã bỏ đi một lúc, vì đang xem xét ngôi vườn nhỏ của tôi, vì đang chúi mũi vào hoa phong lan trong vườn Poor Man’s Orchid và vì bịt hai ngón tay vào hai lỗ tai tôi; vì đang ngã đổ tấm thân xuống luống hoa, bò dậy với cái trán bẩn vì đất, một cành cây nhỏ nằm giữa hai hàm răng tôi, và một bông hoa găm lên tóc tôi. Tôi không có ở đây, tôiở với Winnie trên các đụn cát, tôi là một cô gái-đại dương có tên gọi là Winnie . . .  Những gì tôi có thể nói là đang xảy ra đây?

Ôi, cái gì đang xảy ra không làm họ ngạc nhiên chút nào, thực ra, đối với tôi thậm chí càng ít ngạc nhiên hơn. Tôi đang lảng vảng qua bàn cà phê của họ giống như một kẻ thừa thãi vô hình, bất lực và có một cái nhìn rõ ràng , chẳng hạn như, của bàn tay Robert (đặt nằm trên bàn chứ không phải ngón tay có móng bẩn trong tầm nhìn), lông mi của Winnie (được bôi thuốc), mí mắt (được đánh bóng mắt), đôi gò má (được hôn bởi tôi và bởi gió) và dù bây giờ tôi có tập trung chú ý vào cử chỉ của đôi bàn tay cô, vào cái nhìn thoáng qua, vào nụ cười đầy quyến rủ hay vào cái hơi nhíu mày có ý nghĩa,”Em đang chăm chú lắng nghe anh đây” tất cả nhắm đến những gì Robert và Winnie (và tôi) cả hai (tất cả ba) đã biết cùng lúc là cẩn thận để yên không nói ra . . .

 

Đừng gọi tôi là người nhìn lén, nếu cả hai trong số họ tái hợp bởi tình huống ngẫu nhiên, chính số phận của tôi là phải nhìn nó xảy ra, tôi không thể giúp nó, tôi rất có thể đảm bảo cho mình một chỗ ngồi sát với cô ta, nhưng làm sao tôi có thể tự tách bỏ chính mình ra khỏi cô ta, khỏi cái nhìn không thể cưỡng lại được của cô ta, khỏi thủ đoạn dụ dỗ của Robert, mà cô ta có vẻ rất sẵn sàng để tha thứ? Khi tôi nhắm mắt lại, tôi liền ý thức mọi ý nghĩ loé lên trong bộ óc của Winnie, và hãy tin tôi, lúc này tôi thích cái vẻ bề ngoài của Winnie trong con mắt tâm hồn của tôi hơn là những gì đang diễn ra trong đầu cô ấy. Dù cho cách nào đi nữa, tôi chuyển sang, hay bắt chính mình nghĩ về lũ chuột trong nhà, về cơm nấu quá chín sũng nước, hoặc về cái khoang tia la de của nha sĩ. Tôi không có khả năng để không biết những gì Winnie đang làm, đang thấy, đang nói, đang nghĩ hoặc đang mong ước. Và vì vậy tôi phải chứng kiến Robert thanh toán hoá đơn, cả hai người đang lê bước (tuy chưa quá sát vào nhau hoàn toàn) về phía trạm dừng xe điện, chiếc xe điện chạy tuyến đường Số 2 đang lắc chuông inh ỏi đến chỗ dừng, hai người đang tìm số chỗ ngồi, đang chọc nhau, tiếng cười đầy mộng mị trong cổ họng của Winnie liên tục tuông ra, và mọi thứ, mọi sự tương tác, mọi cử chỉ, hoặc đề tài đàm thoại (và những chần chừ tương ứng) như thế nào ấy!  Nhưng kịch bản bắt đầu cho sự kiện không người chết sẽ rất kinh ngạc để xem sắp xảy đến: một cuộc giao hợp nổi bật như tôi một lần đã xem trong sách bìa mềm viền vàng của Mỹ. Có bất cứ ai sẽ ngạc nhiên nếu tôi chọn để làm một bản báo cáo càng vắn tắt càng tốt từ thời điểm này trở đi không? Bất cứ sự soạn thảo tỉ mỉ đều sẽ cho tôi – thấy rằng tôi đã hiểu sâu thuật ngữ Mỹ ở đây – the blues – như được định nghĩa bởi một người hát những bài hát tình cảm êm nhẹ nào đó:  the blues không là bất cứ thứ gì ngoại trừ một người tốt cảm thấy xấu.

Vì vậy: có một nhà hàng, được họ chọn một cách tình cờ ngay khi bước xuống xe điện tại trạm Koningsplein. Có một thực đơn và một chai rượu. Trước khi được phục vụ các món chính, có một cú gọi điện gấp của Robert ở phía sau nhà hàng: “Alice, chúng ta hãy đi xem phim đó vào tối mai, được không? Tôi có gặp một vài người bạn ở trung tâm thành phố, vâng, tôi biết, xin lỗi, rất tiếc . . .  Vâng , vâng, em là một con búp bê, tạm biệt, yêu em, tạm biệt Alice, hôn em.” Một chai rượu mạnh, hai ly cà phê, và một lúc thích hợp để một trong hai (Winnie) thú nhận với người kia rằng cô đã “hơi chếnh choáng”, tiếng cười trong cổ họng. Có một cuộc đi dạo ngắn đến quãng trường Rembrant, có một sự đầu tư không có hoá đơn đối với chỗ của ai . . .  Có quán cà phê Schiller, nơi Winnie xoay sở một cách điệu nghệ để lừa gạt một vài người cô biết một cách mơ hồ, có một ly sau cùng trong tiệm cà phê mở cửa suốt đêm ở cuối phố. Có . . . Nhưng có lẽ tốt nhất nếu tôi bảo với chính mình tất cả là một trò chơi khăm rắc rối, rằng đó chỉ có trên truyền hình, một sự lập lại lần thứ bốn mươi của một hồi từ trong phim truyền hình nhiều tập của Mỹ, và rằng tôi là một thám tử và tôi được chỉ định để bám theo kẻ bị tình nghi A (Winnie S., của thành phố Amsterdam), người mà đang tự hỏi liệu . . . có lẽ nếu . . .  Ah, không?  Ô, . . . rồi đến một khách sạn?  Được rồi? Tốt?

Khách sạn Pension The Three Princes trên phố Dam, một quán trọ tồi tàn với những người nghiện rượu được trang trí lộng lẫy trên những ô cửa liền kề và những chiếc túi đựng rác màu xám khổng lồ, phần lớn được quăng xuống từ ba tầng lầu bên trên, được đặt nép mình lên các trụ đèn đường bị hỏng. Kẻ bị tình nghi B, thẹn đỏ mặt, đứng tại bàn thanh toán tiền trước. Cả hai kẻ bị tình nghi lên cầu thang mà không trao đổi một lời, và lúc lên tới tầng bốn, đi len qua dãy hành lang. Kẻ bị tình nghi B phá vỡ - tuy lúc này hơi căng thẳng – sự yên lặng bằng sự nói lầm bầm vụn vặt về một cây kiểng khô héo trong hốc tường. Những kẻ bị tình nghi bước vào phòng của một khách sạn đã được chọn. Nơi của sự phạm tội nhẹ mang số phòng 406. Cả hai xem xét phòng khách sạn. Kẻ bị tình nghi B mỉm cười và đóng cửa phòng, kẻ bị tình nghi A thầm rủa cái cục bướng bỉnh trong cổ họng. Kẻ bị tình nghi B đi đầu trong việc phạm tội. Hâm nóng bàn tay bên trong áo pull thể thao màu trắng của kẻ bị tình nghi A, nói lầm bầm những lời ngon ngọt vô nghĩa. Tiếng thở dài day dứt một cách đáng ngạc nhiên từ kẻ bị tình nghi A, người thì thầm thật sẽ không tốt hơn nếu . . . hoặc, điều này há không điên rồ lắm sao . . .  Kẻ bị tình nghi B chiếm ưu thế hơn kẻ bị tình nghi A bằng cách rúc đầu lên vai cô ta với cái nhìn nài nỉ chân thật nhưng dứt khoát trong mắt anh ta; kẻ bị nghi ngờ B làm ra vẻ chính mình quá nhỏ bé, bơ vơ – trong thương mại, người ta gọi đây là “chiến thuật cậu nhỏ”. Kẻ bị tình nghi A đáp lại cái nhìn bằng cách vuốt tóc anh ta, úp bàn tay vào cổ anh, kẻ bị tình nghi B siết chặt lấy cô. Hai kẻ bị tình nghi tự cởi đồ và cởi đồ cho nhau.

Đã ba giờ mười sáu phút khi tội phạm được thực hiện trên giường đã được thay đổi sáng hôm đó bởi một nhân viên lau dọn phòng được trả lương thấp. Một số chi tiết được ghi nhận: lò xo giường lún xuống, một trong hai đèn bàn cạnh giường bị vỡ, vòi nước bên trên bồn rửa mặt rỉ sét ngụp xuống đang nhỏ giọt. Tôi đã không kể cho bạn về máy truyền hình? Chi tiết nghiêm trọng nhất: chẳng có ai trong hai kẻ bị tình nghi tạo một tiếng động; sự xâm phạm tình dục diễn ra trong yên lặng tuyệt đối. Cái cuối cùng này không có – tôi lập lại là không – ý nghĩa tôn giáo, đó chỉ là sự yên lặng của niềm khoái cảm kết hợp với nỗi sợ hãi. Sau khi thay đổi vị trí ba lần, chính kẻ bị tình nghi B, người mà lúc ba giờ bốn mươi mốt phút phá vỡ sự yên lặng và với những đợt thở ngắn, hơi thở gấp bằng mũi thông báo sự cực khoái của anh ta. Còn đối với kẻ bị tình nghi A: sự phạm tội không dẫn đến sự bùng nổ về xác thịt lên đến đỉnh điểm nơi cô ta. (Đừng nói dối nữa, đồ khốn kiếp, mày đang bỏ qua việc nhắc đến tiếng thét chói tai, tiếng nấc âm vực cao mày nghe thấy vừa rồi; và mày há đã không thấy lưng của cô ta cong lên, cái cách cô ta bắt đầu phát sáng ra khắp nơi, hoặc sự ửng hồng lộ lên cổ, dọc theo hai bờ vai của cô ta? Có phải điều này đã từng xảy ra đối với cô ta khi còn ở với mày? Tất cả máu trong người cô ta nén lại bên dưới bề mặt làm da cô ửng đỏ lên sao?)

Tôi tình cờ ngộ ra rằng nhiều thám tử tự rèn luyện mình khoát lên những gì họ gọi là “sự biểu hiện đanh thép”, và rằng họ sở hữu hiệu ứng lạnh lùng tương tự cũng được gặp ở các chính trị gia, ở những người dẫn chương trình truyền hình, và ở một số những nhân vật nổi tiếng ở địa phương. Nói tóm lại, tôi không nghĩ là tôi đã làm tròn bổn phận mình rất tốt trong phần việc ngắn ngủi của mình như một thám tử. Tôi xin được phép gỡ bỏ vụ án này? Tôi xin lỗi? Tôi xin phép được rời khỏi hiện trường trận chiến Phòng 406? Sẽ không phải là đấng tối cao toàn năng nào đó, tôi không quan tâm là ai, xin trả tôi về với khu vườn nhỏ xinh xắn của riêng tôi và làm cho tôi giống như mọi người khác trên đời này – không biết, không hay tin, không nhớ tới, hoàn toàn mù tịt? Ai có thể cho tôi biết nộp đơn xin cấp thẻ tư cách hội viên  trong Hiệp Hội vì sự Tiến Bộ của  Ngày Tận Thế đến ai và ở đâu? Những ai sẽ tước bỏ quyền của tôi để có những suy nghĩ hoặc cảm xúc không thân thiện như vậy chỉ có thể đi tìm cho chính mình một thiên thần hộ mệnh tự tạo của một loại bao dung hơn. Những ai quyết định gắn bó với tôi, tôi sẽ thú nhận rằng tôi hết sức hài lòng khi biết rằng Robert đang cảm thấy tuyệt vọng và rất buồn lúc này, phù hợp với luật sau ân ái, và rằng trung thành với cùng đạo luật đó, anh ta đã rơi vào trạng thái ngủ say mà không có sự khán cự tối thiểu nhất . . . Tôi muốn nói, tôi không đổ lỗi cho Winnie vì để cho anh ta nằm ườn ra một cách thảm bại trên ba phần tư giường; cũng không đổ lỗi cho việc thu nhặt quần áo và đôi ủng của cô, cho việc làm tung toé những nhúm đầy nước lên trán cô tại bồn rửa mặt và trốn khỏi nơi đó. 

Đoan chắc, anh ấy đang nằm ngủ như chết ở đó, Winnie hôn từ biệt anh, cô đã hôn hai bên miệng và – đã từng rất dịu dàng – bàn tay trái anh, cô thận trọng nhắt nó lên và đặt lên ngực anh, vì vậy anh bạn Robert của tôi giờ nằm đó giống như một ca sĩ nhạc ô-pê-ret, mắt nhắm, giữ chặt trái tim. Lúc này, thậm chí cô còn ghi số điện thoại của cô trên một miếng khăn giấy cô móc ra từ túi sau của quần jeans của cô và để nó … trên gối, hay cô có nên để nó trên quần áo của anh?  Không thể quyết định, cô đứng đó, giấy và bút trong tay, trước khi thả rơi miếng khăn giấy, gấp nó lại và tất cả vào một trong hai chiếc giày của anh ta, chiếc giày bên phải. Tình yêu ngấm sâu đến chân tơ kẽ tóc, mày có biết điều đó không?

Tại thang máy cô đọc những gì được viết nguệch ngoạc lên bốn bức tường: rằng Howard yêu Jeanette và Chris yêu Ineke; rằng Ajax là muôn thuở, và Thượng Đế là một đội bóng đá, và ngay cả “ Killroy già tốt bụng cũng ở đây”. Đàng sau bàn lễ tân một cậu thanh niên trẻ tuổi và một người đàn bà không còn nét thanh xuân nữa mà Winnie đã không thấy hồi đầu hôm đang đứng. Cũng không thèm hạ cố cho cô một cái nhìn thoáng qua nữa, vì họ nghĩ

Winnie là một trong những đám khách mời là phụ nữ bán dâm, những người vì lý do nghề nghiệp của họ đến và đi vào những thời điểm đáng ngờ trong đêm, do một số khách hàng của khách sạn ngẫu nhiên đặt hàng từ một văn phòng hộ tống trong cơn buồn chán, tốt nhất là một người đàn ông đã có gia đình do từ một trận đòn mà vợ người ấy tạm thời đuổi anh ta ra khỏi nhà. Nhưng bất cứ ai ít quan tâm nhất đều chú ý thấy, như tôi thấy, rằng Winnie đang bước nhanh về phía cửa ra với một sự õng ẹo mà không hợp với những gì trong giới của những người đàn ông đã kết hôn đó được biết như là “một cô gái trẻ có tính dễ dãi”. Hối hả, và với sự lén lút đầy hoảng hốt bị đè nén, cô lẻn ra khỏi khách sạn. Đã quá nửa đêm, mặt trời đã lặn cách đấy khá lâu đến nỗi bạn đã gần như quên mất là nó từng hiện hữu; non một ki-lô-mét từ lán trại của tôi ở Biển Bắc đầy dầu đen như mực đã từng nhiều tiếng đồng hồ, là ông ba bị đáng sợ của vùng đất đó, và tôi, tôi cũng giống như cái đêm mà sự có mặt của tôi ngay cả Winnie cũng không thể né tránh. Cô thấy chính mình đang nhìn chằm chằm vào những biển hiệu lỗi thời, cũ kỹ trên mặt tiền của các cửa hiệu, vào ánh đèn đường vàng vọt trước phòng đợi đằng trước khách sạn. Và Winnie giả vờ với chính mình rằng không có thùng rác chồng lên trụ đèn đường đằng kia và rằng những con nghiện ma tuý đang run rẩy bên những ô cửa tối tăm không phải là con nghiện ma tuý chút nào mà là những lính gác, cải trang trong những bộ áo quần rách rưới, lịch lãm, những kẻ bị trầm cảm thực thụ mà có lẽ cô có thể sẻ chia với họ cái cảm giác lo lắng đột ngột thức dậy trong cô.

 

Trên một cái Đập, sự lưu thông xe cộ lúc ban đêm chạy vèo vèo nghe như tiếng gió rít, chỉ một hai chiếc tắc xi được đòi hỏi để làm sống lại nỗi ám ảnh xe hơi của Winnie. Mối ác cảm mạnh đến nỗi mọi cảm giác khác và những sự xúc động đều bị quên sạch. Và khi mối thù hằn xe ô tô và các tài xế xe hơi của Winnie lên tới đỉnh điểm xấu xí của nó, ngay cả vào giờ muộn như thế này, và cô muốn một tai nạn giao thông đầy định mệnh xảy ra nơi mỗi một tài xế xe tắc xi đơn thuần ở Amsterdam, một ước mơ khó chịu không kém ước mơ của cô ta hiện ra trong đầu tôi, một ước mơ mà tôi khá xấu hổ, nói ra, nhưng đó sẽ là cách thuận tiện để giải thoát tôi khỏi vai trò người giám hộ ngày càng không thể chịu đựng nổi của tôi – thiên thần.

Bởi vì nếu Winnie thực sự cho mối thù hằn mãnh liệt, làm đứng tim ẩn náu vào bất cứ thứ gì với một động cơ và bốn bánh, và rồi chắc chắn phải có một tài xế tắc-xi căng thẳng ở đâu đó, hoặc một sinh viên thạc sĩ đại học thiếu thận trọng nào đó, với bằng lái xe mới toanh trên chiếc Fiat bóng loáng, người mà có thể cán qua cô, một cách tốt nhất là một kết cục chết người? Không thể nào một anh chàng trí thức say mèm, thấy hai hình trong chiếc Lada chạy chầm chậm đến và nhầm lẫn vạch vằn đi bộ với lán xe tăng tốc được đánh dấu tồi? Không có một kẻ ti tiện nào khác xuất hiện ở đó với bàn chân nhấn ga sẽ chú ý thấy Winnie chỉ trễ một chút xíu để cô bị ném tung lên không trung, lộn nhào trên mặt đất, đè nát, gây thương tật, bị què quặt? Tôi có thực sự đáng khinh khi gợi ra một bi kịch, để mộng mơ về một chiếc xe cứu thương, về nỗi tuyệt vọng của bố mẹ cô, một đoạn văn vắn tắt trên mặt báo, lời cáo phó, và cuối cùng một ngân khoản thấp, nhưng một vở kịch dựa trên sự kiện có thật về “Nạn nhân tai nạn Winnie” được trình chiếu sáu tháng sau cái chết của cô trên kênh truyền hình thương mại vui nhộn nhất? Tóm lại, tôi có phạm tội đến mức này không khi thú nhận rằng một tai nạn chết người sẽ đến như một sự giải vây đáng hoan nghênh không? Ý tôi là, nếu điều duy nhất so với ánh mắt nhìn thấy mọi thứ của tôi dán vào Winnie là một cái chết vẫn còn liên tục sống sau đó mà đang khiến tôi phát điên, tôi không thể được phép, chỉ một lần này, say mê với ý nghĩ về Winnie trong một tai nạn chết người  - một sự cứu rỗi khả thi duy nhất của tôi?  Winnie và tôi không thể được phép để chia tay, để được ly hôn với nhau, tôi tự tử bằng sự ném đá đến chết trong khu vườn nhỏ đầy đá của tôi, lỗ mũi tôi vùi sâu vào trong giàn hoả táng trong Vườn Phong Lan màu hồng Poor Man của tôi, và cô ta chỉ đi qua, lau sạch mặt đất?

Cho phép tôi viết vắn tắt một cách hào hứng về cái chết của cô, cho phép tôi tán tỉnh một cách không lành mạnh, cho phép tôi đắm chìm trong sự đê hèn của riêng mình, cho phép tôi kể lại vở kịch thống thiết về khu vườn của tôi. Nếu tôi đang làm cho chính mình trông có vẻ hề hề, thảm hại, đáng khinh, chẳng phải tôi cũng đang chứng minh mình vô hại sao? Bởi vì trong thực tế dĩ nhiên những chiếc xe đã dừng kịp lúc – lần lượt từng chiếc, tất cả thành một hàng dài gọn ghẽ. Bất cứ nơi nào Winnie đi tới, cô đều mời sự tôn trọng. Xe ô tô tự động cúi đầu trước cô. Một chiếc xe đang cung kính rọi đèn pha về phía cô. Một tín hiệu SOS phục vụ như một khúc nhạc dạo bằng đèn pha đầy ngẫu hứng. Hãy Cứu Vớt Linh Hồn Chúng Tôi (SOS), cô Winnie . . . Và như trong sự lãng quên chếnh choáng men say ấy, cô băng qua đường, mong mỏi uống tách trà hoa cúc La Mã, một tờ nhật báo và rồi một giấc ngủ say, ngay cả sương mù buổi sáng dường như đã được di chuyển. Cái cách mà bạn có thể kể là rằng bất thình lình mọi thứ và mọi người trong thành phố được liệm trong sương mờ, ngoại trừ Winnie. Winnie đang sải bước đi một cách có chủ đích xuyên qua thành phố, đi thẳng xuyên qua ánh sáng và xuyên qua trái tim tôi, và chưa bao giờ trước đây tôi cảm thấy điều này, chắc chắn rằng có một sự ngây thơ trong tất cả những gì cô ấy làm, cô ấy suy nghĩ, và những gì cô ấy không làm hoặc không suy nghĩ, một sự ngây thơ cô sẽ không bao giờ đánh mất. Ắt hẳn đó phải là sự ngây thơ của thế giới.

 

                             

                                                                  Phan Thiện Trì chuyển ngữ

                                                                                Sept,, 2021