SSA29. MỘT NGHÌN ĐÔ LA                          

                                                                                     O’ Henry 

 

 “Một nghìn đô la, và đây là số tiền đó”. Luật sư Tolman lặp lại một cách nghiêm nghị và khắc khe. 

Chàng trai trẻ Gillian cười lạ lẫm khi các ngón tay của anh lần theo xấp giấy bạc năm mươi đô la mới. Anh giải thích lịch sự, tử tế với vị luật sư. 

“Đây đúng là một số tiền lạ thường ở mức khó xử đến rối trí. Nếu đó là mười nghìn đô, một người có thể tổ chức tiệc mừng bằng  nhiều đợt pháo hoa và khiến người ấy tự tin hơn nhiều. Ngay cả năm mươi đô cũng sẽ ít gây phiền toái hơn”. 

Luật sư Tolman tiếp tục trong cách nói nhà nghề khô khan: 

“Anh đã nghe chúng tôi đọc di chúc của ông chú anh sau khi ông ta mất rồi. Tôi không rõ anh có chú ý nghe các chi tiết hay không. Tôi phải nhắc anh nhớ một điều. Sau khi tiêu hết số tiền này, anh phải báo cáo cho chúng tôi mọi khoản chi tiêu. Di chúc yêu cầu anh như thế. Tôi tin là anh sẽ tuân thủ ước muốn của ông Gillian quá cố”. 

Chàng trai trẻ lễ phép đáp: 

“Ông có thể tin vào việc này, mặc dù nó đòi hỏi tôi phải tốn kém thêm. Tôi có thể phải thuê một thư ký. Tôi không bao giờ giỏi về việc làm sổ sách kế toán.  

Gillian đi đến câu lạc bộ của anh. Anh đi săn lùng người mà anh gọi là Già Bryson. 

Già Bryson là người trầm tĩnh, bốn mươi, thích sống tách biệt. Ông đang ngồi ở một góc đọc sách, và khi thấy Gillian tiến đến, ông thở dài, đặt quyển sách xuống, gỡ đôi mắt kính ra. 

“Già Bryson này, thức dậy đi,” Gallian nói. “Tôi có một chuyện khá khôi hài muốn kể cho ông nghe”. 

“Tôi muốn anh kể cho ai đấy ở phòng bi-a. Anh biết là tôi chúa ghét những chuyện của anh mà”.  

“Đây là câu chuyện hay hơn bình thường”. Gillian nói, tay quấn một điếu thuốc. “Nó quá buồn và khôi hài nên không thể kể cùng với tiếng lạch cạch bên cái bàn bi-a. Tôi vừa đến viếng văn phòng luật sư của ông chú quá cố của tôi. Ông để lại cho tôi một nghìn đô la chẵn. Bây giờ, một người có thể làm gì với một nghìn đô la?” 

“Tôi nghĩ,”  Già Bryson nói với vẻ chú tâm như là con ong để ý đến lọ giấm,  

“rằng ông Septimus Gillian quá cố có tài sản gì đó đáng giá  cả nửa triệu đô la”. 

“Đúng thế,” Gillian đồng ý, rất vui vẻ, “và đấy là chỗ trở thành trò đùa. Ông đã để lại cả kho báu của ông cho một con vi khuẩn. Ý tôi muốn nói là một phần kho báu để lại cho người đã khám phá ra một con vi trùng mới, phần còn lại cho một bệnh viện để diệt con vi trùng này. Chỉ có một hoặc hai người thừa kế phù phiếm. Anh hầu và người quản gia mỗi người nhận một chiếc nhẫn khắc dấu hiệu và mười đô. Đứa cháu của ông nhận 1000 đô. 

Già Bryson nhận xét: “Anh lúc nào cũng có nhiều tiền để xài”. 

“Hàng tấn đấy chứ,” Về việc cấp tiền túi để tiêu vặt thì ông chú tôi là một bà tiên hiền từ. 

“Còn những người thừa kế khác thì sao?” 

Gillian nhíu mày với điếu thuốc lá và đá tấm nệm da của chiếc ghế bành: 

“Không có ai cả. À mà có cô Hayden, người chăm sóc ông chú tôi, sống trong căn nhà của ông. Cô là mẫu người kín đáo, thích nhạc, là con gái của ai đấy đã vô phúc mà trở thành bạn ông chú tôi. Tôi quên nói là cô cũng có phần trong trò đùa với cái nhẫn khắc dấu hiệu và mười đô. Ước gì tôi cũng được như thế. Lúc ấy tôi sẽ gọi hai chai rượu vang, tặng chiếc nhẫn cho anh phục vụ bàn, và có toàn bộ công việc đã tuột khỏi tay tôi.  Già Bryson, đừng làm ra vẻ cao cả và sỉ nhục – hãy cho tôi biết một người có thể làm gì với một nghìn đô la”. 

Già Bryson lau cặp mắt kính của ông và mỉm cười. Và khi Già Bryson mỉm cười, Gillian biết là ông có ý định xúc phạm hơn bình thường. 

“Một nghìn đô la có thể là quá nhiều hoặc quá ít. Người ta có thể mua một mái ấm hạnh phúc rồi cười chế nhạo vua dầu hoả Rockefeller. Người khác có thể gửi bà vợ đi miền Nam với số tiền này và cứu cuộc đời bà ta. Một nghìn đô la có thể mua sữa cho một trăm em bé dùng trong tháng Sáu, Bảy và Tám và cứu sống được năm mươi em. Với nó, anh có thể có nửa giờ tiêu khiển với canh bạc trong một phòng tranh nghệ thuật được gia cố bảo vệ. Một nghìn đô la có thể giúp việc giáo dục cho một cậu bé có cao vọng. Tôi có nghe là một bức tranh chính gốc của của họa sĩ người Pháp Corot được bán với giá như thế trong buổi bán đấu giá hôm qua. Anh có thể dời đến New Hampshire và sống hai năm ở đấy một cách thoải mái với số tiền đó. Anh có thể thuê Quảng Trường Madison Square Garden trong một buổi tối và thuyết giảng cho khán thính giả, nếu anh có, về cái nghề thiếu ổn định làm thừa kế bất đắc dĩ. 

“Người ta có thể mến ông, Già Bryson ạ,” Gillian nói, lúc nào cũng trầm tĩnh, “nếu ông đừng giảng đạo đức. Tôi chỉ hỏi ông tôi có thể làm gì với một nghìn đô la”. 

“Anh ấy à?” Bryson cười nhẹ, “Sao , Bobby Gillian, chỉ có một việc hợp lý nhất anh có thể làm. Anh có thể dùng món tiền này đi mua cho cô Lotta Lauriere một mặt dây chuyền đính kim cương, rồi anh đi đến Idaho và trừng phạt chính mình ở một trang trại. Tôi khuyên anh nên mua trang trại nuôi cừu, vì tôi đặc biệt ác cảm với mấy con cừu”. 

Gillian đứng dậy: 

“Cảm ơn nhiều. Tôi đã nghĩ tôi có thể trông cậy nơi ông, Già Bryson ạ. Ông đã đánh đúng kế hoạch của tôi rồi. Tôi đã định tiêu phức một lần cho xong, vì tôi phải nộp bản báo cáo chi tiêu, mà tôi chúa ghét phải liệt kê từng hạng mục. 

Gillian gọi một tắc xi và bảo tài xế, “ Tới sân khấu nhà hát Columbine”. 

Cô Lotta Lauriere đang hỗ trợ thiên nhiên với cái nùi bông thoa phấn, gần như sẵn sàng để được gọi ra trong một buổi trình diễn đông đúc, khi anh phục trang thông báo về cái tên Gillian. Cô Lauriere nói: 

- Cho anh ấy vào. Có chuyện gì thế, Bobby? Tôi phải ra diễn trong hai phút nữa. 

Gillian yêu cầu cô, với giọng đầy chỉ trích. 

“Hãy vểnh cái tai thỏ bên phải của cô lên một chút. Tốt rồi. Tôi không cần đến hai phút. Cô có ý kiến như thế nào về một cái mặt dây chuyền? Tôi có thể chấp nhận ba con số trong cái giá của nó. 

“Ồ, đúng như anh nói,”  Cô Lauriere cất tiếng nói như chim hót. “Adams, đưa cho tôi cái găng tay phải. Này, Bobby, anh có thấy sợi dây chuyền Dell Stacey đeo đêm ấy không? Giá của nó ở cửa hàng Tiffiany’s là hai nghìn hai trăm đô đấy. Nhưng, dĩ nhiên… kéo cái khăn chéo một chút về bên trái, Adams”. 

“Cô Lauriere ra mở đầu ban đồng ca hợp xướng!” Một câu bé gọi từ bên ngoài. 

Gillian lững thững bước ra ngoài chỗ chiếc taxi đang đợi anh. Anh hỏi anh tài xế, “Anh sẽ làm gì nếu anh có một nghìn đô la?”. 

“Mở một quán rượu,” Anh lái xe trả lời ngay, giọng khàn khàn. “Tôi biết có một chỗ tôi có thể hốt tiền bằng cả hai tay. Đấy là trong tòa nhà gạch bốn tầng ở góc phố. Tôi đã mường tượng ra. Tầng hai – món ăn Tầu; tầng ba – làm móng tay; tầng tư phòng bi-a. Nếu anh muốn có thêm…” 

“Ồ, không,” Gillian nói, “Tôi chỉ tò mò hỏi thế thôi. Tôi nhờ anh lái xe cho tôi tính theo giờ. Lái đi đến khi tôi bảo anh dừng”. 

Tám dãy phố xuôi theo đại lộ Broadway, anh dùng cây gậy gõ lên trần xe và chui ra. Một người đàn ông mù ngồi trên chiếc ghế đẩu  nơi vỉa hè, bán viết chì trên một chiếc ghế trên hè đường. Gillian đến đứng trước mặt ông. 

“Xin lỗi ông, ông có thể cho tôi biết ông sẽ làm gì nếu ông có một nghìn đô la?” anh hỏi. 

“Ông vừa bước ra khỏi chiếc xe dó, có phải không?” người mù hỏi. 

“Đúng thế,” Gillian nói. 

“Tôi nghĩ ông là người đàng hoàng,” Ông bán viết chì nói, “đi xe taxi giữa lúc ban ngày. Ông hãy nhìn đây, nếu ông muốn”. 

Ông rút ra một cuốn sổ nhỏ trong túi áo choàng đưa cho anh. Gillian mở ra xem, thấy đây là một sổ tiết kiệm ngân hàng, với số tiền 1.785 đô la cho tín dụng của người mù.  Gillian trả lại cuốn sổ trương mục, chui vào chiếc xe taxi. 

“Tôi quên một việc. Xin anh đi đến văn phòng luật của Tolman & Sharp tại số…, Phố Broadway. 

Luật sư Tolman nhìn anh một cách kém thân thiện, dò hỏi qua đôi tròng kính gọng vàng. 

“Xin lỗi ông,”  Gillian vui vẻ, “nhưng tôi có thể hỏi ông một câu được không? Tôi chắc đây không phải là vô can với tôi. Cô Hayden có được ông chú tôi để lại gì nữa không ngoài chiếc nhẫn và mười đô la?” 

“Không có gì nữa cả,” ông Tolman nói. 

“Cảm ơn ông rất nhiều”. Gillian nói và đi trở ra chiếc taxi. Anh cho anh lái xe địa chỉ nhà ông chú quá cố. 

Cô Hayden đang viết mấy bức thư trong phòng sách. Cô nhỏ nhắn, mảnh mai, ăn mặc toàn màu đen. Nhưng bạn có thể để ý đến đôi mắt của cô ấy. Gillian lướt vào với dáng vẻ như xem thế giới chẳng ra gì. 

“Tôi vừa từ văn phòng ông già Tolman đến đây,” anh giải thích. Họ đã xem xét các hồ sơ. Họ đã tìm thấy một – Gillian cố lục lại trớ nhớ để tìm ra một từ ngữ pháp lý – họ tìm thấy một điều khoản bổ sung hoặc là một phụ lục hoặc là đại loại như thế của tờ di chúc. Dường như là ông già có phần dễ tính hơn khi nghĩ lại nên đã để cho cô một nghìn đô la. Tôi đang trên đường đến đây nên Tolman nhờ tôi mang số tiền đến cho cô. Đây này. Cô đếm xem có đúng không. 

Gillian để món tiền bên cạnh bàn tay cô trên mặt bàn. 

Mặt cô Hayden trở nên nhợt nhạt. Cô nói “Ôi !” và một lần nữa “Ôi!” Gillian quay đi nửa người và nhìn qua cửa sổ.  

“Tôi nghĩ là, mà đúng như thế,” anh nhỏ nhẹ, “cô biết là tôi yêu cô”. 

“Tôi lấy làm tiếc,” cô Hayden nói, cầm lấy món tiền của mình. 

 

Gillian hỏi, gần như là hờ hững, “Không có ích gì à?” 

“Tôi lấy làm tiếc” cô lập lại. 

“Tôi có thể viết ít chữ được không?” Gillian hỏi, với một nụ cười. 

Anh đến ngồi xuống bàn tại phòng đọc sách. Cô mang đến cho anh giấy bút, rồi trở lại với công việc của cô. 

Gillian viết bản báo cáo việc anh chi tiêu một nghìn đô la như sau: 

”1000 đô la, do đứa con không nên thân của gia đình chi trả, vì lý do hạnh phúc vĩnh cửu của Thiên đường, cho một người con gái tuyệt vời nhất và được yêu quý nhất trên thế gian.” 

Gillian bỏ bản báo cáo vào một phong bì, cúi đầu chào và đi ra. 

Chiếc taxi chạy trở lại đến văn phòng của Tolman & Sharp. 

“Tôi đã tiêu hết một nghìn đô la,” anh vui vẻ nói với Tolman, “và giờ tôi đến để báo cáo việc chi tiêu, như tôi đã đồng ý”. Có một cảm giác khá là mùa hè trong không khí. “Ông có nghĩ thế không, ông Tolman?” 

Anh ném cái phong bì lên mặt bàn ông luật sư: “Ông sẽ thấy trong đấy là báo cáo về số tiền”. 

Không động đến cái phong bì, ông Tolman bước vào một cánh cửa và gọi đồng nghiệp, ông Sharp. Họ cùng nhau lùng sục cái tủ sắt rộng lớn, rồi kéo ra một phong bì to niêm phong bằng sáp. Họ mở lớp niêm phong, rồi chụm đầu vào nhau đọc. Sau đó Tolman trở thành phát ngôn viên. 

“Anh Gillian,” ông ta chính thức tuyên đọc, “có một phụ lục trong di chúc của ông chú anh. Ông ấy đã hướng dẫn riêng cho chúng tôi là chỉ được mở xem phụ lục này sau khi anh đã báo cáo đầy đủ về việc anh sử dụng số tiền 1000 đô la mà di chúc để lại. Vì anh đã thỏa mãn điều kiện này, hai chúng tôi đã đọc phần phụ lục. Tôi không muốn anh bận tâm với ngôn ngữ pháp luật, nên chỉ giúp anh làm quen với tinh thần nội dung chính của nó. 

“Phụ lục viết là nếu cách thức anh sử dụng số tiền 1000 đô la chứng tỏ là anh có đức tính gì đấy đáng được tưởng thưởng, thì anh sẽ được nhận thêm. Ông Sharp và tôi được chỉ định là những phán quan, và tôi xin đảm bảo với anh là chúng tôi sẽ thi hành nhiệm vụ nghiêm ngặt theo công lý – với ít rộng rãi. Chúng tôi không hề có thành kiến gì bất lợi cho anh, anh Gillian ạ. Nhưng để chúng tôi trở lại với phụ lục. 

“Nếu anh chi tiêu món tiền này theo cách chín chắn, khôn ngoan, không ích kỷ, chúng tôi được ủy nhiệm trao cho anh số trái phiếu trị giá 50.000 đô la mà chúng tôi đang giữ cho mục đích ấy. Nhưng nếu – theo cách thân chủ của chúng tôi, ông Gillian quá cố quy định rõ ràng – anh dùng món tiền này theo như cách anh dùng tiền trong quá khứ - tôi xin trích lời ông Gillian quá cố – phung phí đáng trách trong giới những bạn bè có thành tích bất hảo, số trái phiếu 50.000 đô la sẽ được lập tức trả cho cô Miriam Hayden, người chăm sóc ông Gillian quá cố. Bây giờ, anh Gillian ạ, ông Sharp và tôi sẽ xem qua báo cáo của anh về việc chi tiêu số tiền 1000 đô la. Xin anh hãy tin tưởng nơi cách chúng tôi quyết định”. 

Ông Tolman đưa tay với lấy chiếc phong bì. Nhưng Gillian đã nhanh tay hơn. Anh xé chiếc phong bì thành từng dải nhỏ, nhét tất cả vào túi. 

“Được rồi,” anh tươi cười nói. “Không cần phải làm các ông mất nhiều thì giờ vì nó. Dù sao, tôi không nghĩ các ông hiểu được những trò cá cược được liệt kê này. Tôi đã nướng cả một nghìn đô la vào việc cá ngựa. Xin chào hai ông. 

Tolman và Sharp lắc đầu một cách sầu thảm, nhìn nhau khi Gillian rời đi, vì họ nghe anh huýt sáo vui vẻ trong hành lang khi anh đang đứng đợi thang máy. 

                                            Phan Thiện Trì chuyển ngữ 

                                                                              Oct.2021 

 

SSA29. One Thousand Dollars 

                                                                                 by O. Henry 

"One thousand dollars," repeated Lawyer Tolman, solemnly and severely, "and here is the money." 

Young Gillian gave a decidedly amused laugh as he fingered the thin package of new fifty-dollar notes. 

"It's such a confoundedly awkward amount," he explained, genially, to the lawyer. "If it had been ten thousand a fellow might wind up with a lot of fireworks and do himself credit. Even fifty dollars would have been less trouble." 

"You heard the reading of your uncle's will," continued Lawyer Tolman, professionally dry in his tones. "I do not know if you paid much attention to its details. I must remind you of one. You are required to render to us an account of the manner of expenditure of this $1,000 as soon as you have disposed of it. The will stipulates that. I trust that you will so far comply with the late Mr. Gillian's wishes." 

"You may depend upon it," said the young man politely, "in spite of the extra expense it will entail. I may have to engage a secretary. I was never good at accounts." 

Gillian went to his club. There he hunted out one whom he called Old Bryson. 

Old Bryson was calm and forty and sequestered. He was in a corner reading a book, and when he saw Gillian approaching he sighed, laid down his book and took off his glasses. 

"Old Bryson, wake up," said Gillian. "I've a funny story to tell you." 

"I wish you would tell it to some one in the billiard room," said Old Bryson. "You know how I hate your stories." 

"This is a better one than usual," said Gillian, rolling a cigarette; "and I'm glad to tell it to you. It's too sad and funny to go with the rattling of billiard balls. I've just come from my late uncle's firm of legal corsairs. He leaves me an even thousand dollars. Now, what can a man possibly do with a thousand dollars?" 

"I thought," said Old Bryson, showing as much interest as a bee shows in a vinegar cruet, "that the late Septimus Gillian was worth something like half a million." 

"He was," assented Gillian, joyously, "and that's where the joke comes in. He's left his whole cargo of doubloons to a microbe. That is, part of it goes to the man who invents a new bacillus and the rest to establish a hospital for doing away with it again. There are one or two trifling bequests on the side. The butler and the housekeeper get a seal ring and $10 each. His nephew gets $1,000." 

"You've always had plenty of money to spend," observed Old Bryson. 

"Tons," said Gillian. "Uncle was the fairy godmother as far as an allowance was concerned." 

"Any other heirs?" asked Old Bryson. 

"None." Gillian frowned at his cigarette and kicked the upholstered leather of a divan uneasily. "There is a Miss Hayden, a ward of my uncle, who lived in his house. She's a quiet thing—musical—the daughter of somebody who was unlucky enough to be his friend. I forgot to say that she was in on the seal ring and $10 joke, too. I wish I had been. Then I could have had two bottles of brut, tipped the waiter with the ring and had the whole business off my hands. Don't be superior and insulting, Old Bryson—tell me what a fellow can do with a thousand dollars." 

Old Bryson rubbed his glasses and smiled. And when Old Bryson smiled, Gillian knew that he intended to be more offensive than ever. 

"A thousand dollars," he said, "means much or little. One man may buy a happy home with it and laugh at Rockefeller. Another could send his wife South with it and save her life. A thousand dollars would buy pure milk for one hundred babies during June, July, and August and save fifty of their lives. You could count upon a half hour's diversion with it at faro in one of the fortified art galleries. It would furnish an education to an ambitious boy. I am told that a genuine Corot was secured for that amount in an auction room yesterday. You could move to a New Hampshire town and live respectably two years on it. You could rent Madison Square Garden for one evening with it, and lecture your audience, if you should have one, on the precariousness of the profession of heir presumptive." 

"People might like you, Old Bryson," said Gillian, always unruffled, "if you wouldn't moralize. I asked you to tell me what I could do with a thousand dollars." 

"You?" said Bryson, with a gentle laugh. "Why, Bobby Gillian, there's only one logical thing you could do. You can go buy Miss Lotta Lauriere a diamond pendant with the money, and then take yourself off to Idaho and inflict your presence upon a ranch. I advise a sheep ranch, as I have a particular dislike for sheep." 

"Thanks," said Gillian, rising, "I thought I could depend upon you, Old Bryson. You've hit on the very scheme. I wanted to chuck the money in a lump, for I've got to turn in an account for it, and I hate itemizing." 

Gillian phoned for a cab and said to the driver: 

"The stage entrance of the Columbine Theatre." 

Miss Lotta Lauriere was assisting nature with a powder puff, almost ready for her call at a crowded matinée, when her dresser mentioned the name of Mr. Gillian. 

"Let it in," said Miss Lauriere. "Now, what is it, Bobby? I'm going on in two minutes." 

"Rabbit-foot your right ear a little," suggested Gillian, critically. "That's better. It won't take two minutes for me. What do you say to a little thing in the pendant line? I can stand three ciphers with a figure one in front of 'em." 

"Oh, just as you say," carolled Miss Lauriere. "My right glove, Adams. Say, Bobby, did you see that necklace Della Stacey had on the other night? Twenty-two hundred dollars it cost at Tiffany's. But, of course—pull my sash a little to the left, Adams." 

"Miss Lauriere for the opening chorus!" cried the call boy without. 

Gillian strolled out to where his cab was waiting. 

"What would you do with a thousand dollars if you had it?" he asked the driver. 

"Open a s'loon," said the cabby, promptly and huskily. "I know a place I could take money in with both hands. It's a four-story brick on a corner. I've got it figured out. Second story—Chinks and chop suey; third floor—manicures and foreign missions; fourth floor—poolroom. If you was thinking of putting up the cap—" 

"Oh, no," said Gillian, "I merely asked from curiosity. I take you by the hour. Drive 'til I tell you to stop." 

Eight blocks down Broadway Gillian poked up the trap with his cane and got out. A blind man sat upon a stool on the sidewalk selling pencils. Gillian went out and stood before him. 

"Excuse me," he said, "but would you mind telling me what you would do if you had a thousand dollars?" 

"You got out of that cab that just drove up, didn't you?" asked the blind man. 

"I did," said Gillian. 

"I guess you are all right," said the pencil dealer, "to ride in a cab by daylight. Take a look at that, if you like." 

He drew a small book from his coat pocket and held it out. Gillian opened it and saw that it was a bank deposit book. It showed a balance of $1,785 to the blind man's credit. 

Gillian returned the book and got into the cab. 

"I forgot something," he said. "You may drive to the law offices of Tolman & Sharp, at –––– Broadway." 

Lawyer Tolman looked at him hostilely and inquiringly through his gold-rimmed glasses. 

"I beg your pardon," said Gillian, cheerfully, "but may I ask you a question? It is not an impertinent one, I hope. Was Miss Hayden left anything by my uncle's will besides the ring and the $10?" 

"Nothing," said Mr. Tolman. 

"I thank you very much, sir," said Gillian, and on he went to his cab. He gave the driver the address of his late uncle's home. 

Miss Hayden was writing letters in the library. She was small and slender and clothed in black. But you would have noticed her eyes. Gillian drifted in with his air of regarding the world as inconsequent. 

"I've just come from old Tolman's," he explained. "They've been going over the papers down there. They found a—Gillian searched his memory for a legal term—they found an amendment or a post-script or something to the will. It seemed that the old boy loosened up a little on second thoughts and willed you a thousand dollars. I was driving up this way and Tolman asked me to bring you the money. Here it is. You'd better count it to see if it's right." Gillian laid the money beside her hand on the desk. 

Miss Hayden turned white. "Oh!" she said, and again "Oh!" 

Gillian half turned and looked out the window. 

"I suppose, of course," he said, in a low voice, "that you know I love you." 

"I am sorry," said Miss Hayden, taking up her money. 

"There is no use?" asked Gillian, almost light-heartedly. 

"I am sorry," she said again. 

"May I write a note?" asked Gillian, with a smile, He seated himself at the big library table. She supplied him with paper and pen, and then went back to her secrétaire. 

Gillian made out his account of his expenditure of the thousand dollars in these words: 

"Paid by the black sheep, Robert Gillian, $1,000 on account of the eternal happiness, owed by Heaven to the best and dearest woman on earth." 

Gillian slipped his writing into an envelope, bowed and went his way. 

His cab stopped again at the offices of Tolman & Sharp. 

"I have expended the thousand dollars," he said cheerily, to Tolman of the gold glasses, "and I have come to render account of it, as I agreed. There is quite a feeling of summer in the air—do you not think so, Mr. Tolman?" He tossed a white envelope on the lawyer's table. "You will find there a memorandum, sir, of the modus operandi of the vanishing of the dollars." 

Without touching the envelope, Mr. Tolman went to a door and called his partner, Sharp. Together they explored the caverns of an immense safe. Forth they dragged, as trophy of their search a big envelope sealed with wax. This they forcibly invaded, and wagged their venerable heads together over its contents. Then Tolman became spokesman. 

"Mr. Gillian," he said, formally, "there was a codicil to your uncle's will. It was intrusted to us privately, with instructions that it be not opened until you had furnished us with a full account of your handling of the $1,000 bequest in the will. As you have fulfilled the conditions, my partner and I have read the codicil. I do not wish to encumber your understanding with its legal phraseology, but I will acquaint you with the spirit of its contents. 

"In the event that your disposition of the $1,000 demonstrates that you possess any of the qualifications that deserve reward, much benefit will accrue to you. Mr. Sharp and I are named as the judges, and I assure you that we will do our duty strictly according to justice—with liberality. We are not at all unfavorably disposed toward you, Mr. Gillian. But let us return to the letter of the codicil. If your disposal of the money in question has been prudent, wise, or unselfish, it is in our power to hand you over bonds to the value of $50,000, which have been placed in our hands for that purpose. But if—as our client, the late Mr. Gillian, explicitly provides—you have used this money as you have money in the past, I quote the late Mr. Gillian—in reprehensible dissipation among disreputable associates—the $50,000 is to be paid to Miriam Hayden, ward of the late Mr. Gillian, without delay. Now, Mr. Gillian, Mr. Sharp and I will examine your account in regard to the $1,000. You submit it in writing, I believe. I hope you will repose confidence in our decision." 

Mr. Tolman reached for the envelope. Gillian was a little the quicker in taking it up. He tore the account and its cover leisurely into strips and dropped them into his pocket. 

"It's all right," he said, smilingly. "There isn't a bit of need to bother you with this. I don't suppose you'd understand these itemized bets, anyway. I lost the thousand dollars on the races. Good-day to you, gentlemen." 

Tolman & Sharp shook their heads mournfully at each other when Gillian left, for they heard him whistling gayly in the hallway as he waited for the elevator. 

 

One Thousand Dollars was featured as The Short Story of the Day on Sat, Aug 31, 2019