CÔ DÂU TRONG RỪNG

(CHUYỆN VỀ CÔ CHUỘT BÉ NHỎ MÀ LÀ MỘT CÔNG CHÚA)

 

                                    (Truyện cổ tích Phần Lan -Finland)

                                                 Phan Thiện Trì dịch                                                                                                                                                                                     

 

Xưa thật là xưa, có một người nhà nông có ba người con trai. Một ngày nọ khi các cậu con trai đã trưởng thành, ông gọi ba con trai lại và bảo: “hỡi các chàng trai, đã đến lúc các con phải cưới vợ, nhưng gia đình nhà ta có cách chọn dâu riêng. Ngày mai ta muốn các con ra ngoài tìm dâu.

Người con trai cả hỏi, “nhưng chúng con sẽ đi đâu?” 

Người cha nói, “ta đã nghĩ đến điều đó. Mỗi đứa hãy chặt xuống một cây, rồi theo hướng cây đổ mà tìm điểm đến. Ta tin chắc mỗi đứa nếu đi đủ xa theo hướng đó sẽ tìm được một cô dâu thích hợp”.

Vì vậy, ngày hôm sau ba người con trai đã chặt cây. Cây của người anh cả ngã chỉ về phía bắc. “Hướng đó thích hợp với tôi,” anh nói, vì anh biết rằng ở phía bắc có một trang trại, nơi có một cô gái rất xinh đẹp đang sinh sống.

 

Cây của người con trai thứ hai ngã khi nó đổ xuống chỉ về hương nam, “điều đó rất phù hợp với tôi” người con trai thứ hai tuyên bố, nghĩ về người con gái anh thường khiêu vũ với cô ta, đang sống trong một trang trại ở phía nam.

 

Cây của người con trai út, tên anh ta là Veikko, khi đổ xuống chỉ thẳng vào một khu rừng.

“Ha ha, ha!” các anh lớn cười. “Veikko sẽ phải tán tỉnh một trong những cô gái người Sói, hay một trong số những cô gái người Chồn Cáo!” Ý của họ là chỉ có động vật sống trong rừng và họ nghĩ họ đang trêu chọc vui vẻ với Veikko. Nhưng Veikko nói rằng anh hoàn toàn sẵn sàng chấp nhận cơ hội của mình và đi theo hướng cây anh đã chỉ. Hai anh trai cũng đã vui vẻ khởi hành, trình diễn bộ gió của họ cho hai nhà người nông dân có con gái mà họ ngưỡng mộ. Veikko cũng vậy, khởi hành với sự dũng cảm trước mặt, nhưng sau khi đi được một quãng đường trong rừng, lòng can đảm của anh bắt đầu suy giảm. “Làm sao mình có thể tìm được cô dâu,” anh tự hỏi, “ ở một nơi hoàn toàn không có một sinh vật người nào cả”. Ngay lúc ấy, anh đến một túp lều nhỏ. Anh đẩy cửa, bước vào. Căn lều hoàn toàn trống vắng. Để chắc chắn rằng có một con chuột nhỏ ngồi trên bàn, đang chải bộ ria mép một cách tao nhã và lịch lãm, nhưng một con chuột, dĩ nhiên là không kể đến được.

“Không có ai ở đây!” Veikko nói lớn tiếng. Con chuột nhỏ dừng lại từ nhà vệ sinh và quay mặt về phía anh, nói một cách đầy trách móc: “Sao đấy, Veikko, tôi đây!” Nhưng bạn không kể đến, bạn chỉ là một con chuột!” “ Tất nhiên là tôi được kể đến!” con chuột nhỏ tuyên bố. “Nhưng hãy cho tôi biết bạn hy vọng sẽ tìm thấy gì?”  “Tôi đã hy vọng sẽ tìm thấy một người yêu”. Cô chuột nhỏ hỏi thêm và Veikko kể cho cô toàn bộ câu chuyện về ba anh em nhà họ và những cái cây.” Hai anh tôi đã dễ dàng tìm thấy người yêu của họ, nhưng tôi không biết làm thế nào để ra đây trong khu rừng này. Và sẽ xấu hổ biết bao khi phải về nhà và thú nhận rằng chỉ mình tôi đã thất bại”. “ Trông này, Veikko,” cô chuột nhỏ nói, “Sao bạn không lấy tôi làm người yêu của bạn?” Veikko cười một cách vui vẻ. “Nhưng cô chỉ là một con chuột! Có ai nghe nói về một người đàn ông chọn chuột làm người yêu của mình!” Con chuột lắc đầu một cách nghiêm nghị. “ Hãy nghe lời tôi, Veikko, bạn có thể làm tệ hơn nhiều so với việc để tôi làm người yêu! Dù rằng tôi chỉ là một con chuột, bạn cũng có thể yêu tôi và thật lòng đối với tôi”.

Cô ấy là một con chuột nhỏ xinh xắn đáng yêu, và khi cô ngồi nhìn Veikko với đôi bàn chân nhỏ dưới cằm và đôi mắt nhỏ sáng lấp lánh thật dễ thương làm sao! Veikko càng lúc càng trở nên thích cô ấy nhiều hơn. Sau đó cô hát cho chàng nghe một bài hát:

 

“Mikko em sẽ là người yêu của chàng.

Một chàng trai trẻ tốt bụng!

Đúng là em đang mặc một tấm áo choàng,

Như một nàng công chúa xinh đẹp hiếm có.”

 

Bài hát đã cổ vũ Veikko rất nhiều đến nỗi anh quên đi sự thất vọng của mình khi không tìm được người yêu là con người, và khi rời khỏi cô ấy để về nhà, anh nói: “Tốt lắm, cô chuột bé nhỏ, cô sẽ là người yêu của ta”.

Khi đó cô chuột nhỏ bé phát ra những tiếng kêu nhỏ thích thú  và cô nói với anh rằng cô sẽ yêu anh thật lòng và đợi anh cho dù anh có quay lại bao lâu đi chăng nữa. 

 

Khi Veikko về đến nhà, các anh trai đã tề tựu và đang huênh hoang khoe với ngườicha về người yêu của mình. “Người yêu con có đôi má đỏ hồng thắm nhất mà người ta từng thấy!” người anh trai lớn tuổi nhất nói. Và của tôi,” người anh trai thứ hai thông báo,” có mái tóc dài màu vàng óng mượt!” Veikko không nói gì. “Có chuyện gì vậy, Veikko?” những người anh lớn tuổi hỏi, vừa cười. “Có phải người yêu của em có đôi tai khá nhọn hay hàm răng trắng đều tăm tắp?” Bạn thấy họ vẫn còn đang có những trò đùa nho nhỏ về cáo và sói. “Các anh không cần phải cười,” Veikko nói, “Em đã tìm thấy một người yêu. Cô ấy là một vật nhỏ xinh xắn nhẹ nhàng, được khoác một tấm áo choàng nhung gấm”.

“Áo choàng nhung gấm!” âm vang của người anh cả với một cái cau mày. “Giống như một công chúa!” người anh trai thứ hai cười chế giễu. “Đúng vậy,” Veikko lập lại. “Được khoác trong một lớp áo nhung gấm như một nàng công chúa. Và khi nàng đứng dậy, hát cho tôi nghe, tôi hoàn toàn cảm thấy hạnh phúc”. Hai người anh trai của Veikko không hài lòng chút nào rằng Veikko nên có một người yêu tuyệt vời như vậy.

 

Vài ngày sau, người cha già nói, “Bây giờ ta muốn biết những gì các con dâu tương lai của ta có thể làm được . Yêu cầu mỗi người nướng cho ta một ổ bánh mì để ta có thể xem liệu họ có phải là những bà nội trợ giỏi hay không”.

“Người yêu của con có thể nướng bánh mì, con tin chắc điều đó!” người anh cả nói, giọng đầy khoe khoang”. “Của em cũng vậy!” người anh trai thứ hai lập lại điệp khúc của người anh cả. Veikko im lặng. “Công chúa của em thì sao?” họ nói với với một tiếng cười.  “Mày có nghĩ rằng công chúa có thể nướng bánh mì không”. “Tôi không biết,” Veikko thành thật trả lời. “Tôi sẽ phải hỏi cô ấy”. Tất nhiên, anh không có lý do gì để cho rằng cô chuột nhỏ có thể nướng bánh mì và khi đến túp lều trong rừng, anh cảm thấy buồn và nản lòng.

 

Khi anh đẩy cửa bước vào, anh thấy cô chuột nhỏ như lần trước, vẫn ngồi trên bàn, chải bộ râu óng mượt một cách trang nhã. Trước sự xuất hiện của Veikko, cô chuột nhỏ nhảy cẫn lên mừng rỡ. “Mừng được gặp lại chàng!” cô rít lên, giọng đầy vui vẻ. “Em biết thế nào chàng cũng trở lại!” Chợt nàng nhận thấy anh im lặng, nàng hỏi anh có chuyện gì vậy. Veikko bảo nàng, “Cha ta muốn mỗi người yêu của chúng tôi phải nướng cho ông một ổ bánh mì. Nếu ta về nhà mà không có ổ bánh mì thì các anh ta sẽ cười chế nhạo ta”.

“Chàng không phải về nhà mà không có một ổ bánh mì!” cô chuột nhỏ nói. “Em có thể nướng bánh mì”. Veikko đã rất ngạc nhiên về điều này. “Ta chưa bao giờ nghe nói một con chuột có thể nướng bánh mì!”  “Này, em có thể đấy!” cô chuột nhỏ khăng khăng. Với câu nói đó, cô nàng bắt đầu rung chiếc chuông bạc nhỏ xíu, leng keng, leng keng, leng keng. Ngay lập tức có tiếng bước chân vội vã, tiếng bước chân li ti và hàng trăm con chuột chạy vào lều. Công chúa chuột nhỏ ngồi thẳng lưng và uy nghi ra lệnh cho chúng : “Mỗi người trong các ngươi hãy lấy cho ta một hạt lúa mì tốt nhất”. Tất cả những con chuột nhanh chóng chạy đi và sớm trở lại, mỗi con mang về một hạt lúa mì tốt nhất. Sau đó, chẳng cần một chút thủ thuật nào đối với công chúa chuột nhỏ để nướng một ổ bánh mì làm từ bột mì tuyệt đẹp.

Ngày hôm sau, ba anh em đã bày ra trước cha mình những ổ bánh mì mà người yêu của họ đã nướng. Người anh trai cả có một ổ bánh mì lúa mạch đen. “Rất tốt,” người nông dân nói. “Đối với những người lao động cần cù như chúng ta thì bánh mì lúa mạch đen là tốt”. Ổ bánh mì mà người con trai thứ hai có được làm bằng lúa mạch. “Bánh mì lúa mạch cũng tốt,” người nông dân nói. Nhưng khi Veikko bày ổ bánh mì làm từ lúa mì đẹp tuyệt vời của mình, cha anh đã thốt lên: “Cái gì! Bánh mì trắng! Chà, Veikko ắt hẳn đã có người yêu giàu sang lắm đây!”  “Tất nhiên!” Các anh lớn nói giọng đầy chế giễu. “Chú ấy há đã không nói với chúng ta rằng người yêu của chú ấy là một nàng công chúa sao? Nói đi, Veikko, khi một Công chúa muốn bột mì trắng mịn, cô ấy sẽ lấy nó như thế nào?”  Veikko trả lời đơn giản: “Nàng ấy rung một chiếc chuông bạc nhỏ và những người hầu của nàng bước vào, nàng ra lệnh cho họ mang cho nàng những hạt lúa mì tốt nhất”. Lúc này, các anh trai gần như nổi giận đùng đùng vì ganh tị cho đến khi người cha phải lên tiếng khiển trách họ. “Kìa, Kìa!” ông nói. “Đừng đố kỵ với vận may của em. Mỗi cô gái đều nướng một ổ bánh mà mình biết làm, và mỗi người theo cách riêng của mình có lẽ sẽ làm một người vợ tốt. Nhưng trước khi các con có thể mang họ về nhà, ta muốn một lần nữa kiểm tra kỹ năng nội trợ của họ. Các con hãy bảo họ dệt một mảnh vải và mang về nhà cho ta xem. Các anh trai rất vui vì họ biết rằng người yêu của họ là những người thợ dệt khéo léo. “Chúng ta sẽ xem lần này việc làm của phụ nữ quý phái sẽ như thế nào!” họ nói. Chắc chắn trong thâm tâm họ cho rằng người yêu của Veikko, dù cô ấy là ai, sẽ không khiến xấu hổ với tài dệt vải của cô ấy. Veikko nữa, cũng không khỏi nghi ngờ về khả năng ngồi trước khung dệt của cô chuột nhỏ. “Có ai từng nghe nói về một con chuột có thể dệt?” anh nói với chính mình khi đẩy cửa bước vào túp lều tranh trong rừng.

“Ồ, cuối cùng, anh cũng đến!” cô chuột nhỏ reo lên vui vẻ. Cô chuột nhỏ đã ở đó trên chiếc bàn. Nàng nhảy lên xuống và vỗ đôi bàn tay nhỏ bé của nàng để chào đón anh: “Ồ, có phải em rất vui khi thấy ta đến đây, hỡi cô chuột bé nhỏ của ta?” Veikko  hỏi.

“Ồ, Veikko, em rất vui vì chàng đến đây!” cô chuột nhỏ tuyên bố. “Em không phải là người yêu của chàng sao?” Em đã đợi và mong chờ chàng trở lại. Có phải lần này cha chàng muốn một thứ gì đó nữa không, Veikko?”  “Có, và đó là thứ mà ta sợ nàng không thể cho ta, cô chuột bé nhỏ à”.  “Có lẽ em có thể. Hãy nói cho em biết đó là chuyện gì”.  “Đó là một mẫu vải dệt của chính nàng. Ta không tin nàng có thể dệt. Ta chưa bao giờ nghe nói về một con chuột có thể dệt vải”. “Tút! Tút!” con chuột nói. “Tất nhiên là em có thể dệt! Sẽ là một điều kỳ lạ nếu người yêu của Veikko không thể dệt được!”  Cô chuột nhỏ rung chiếc chuông bạc nhỏ, leng keng, leng keng, leng keng, và ngay lập tức có tiếng sột soạt – sột soạt yếu ớt của một trăm bàn chân nhỏ khi những con chuột chạy đến từ mọi hướng, ngồi chồm hổm trên hai chân sau chờ lệnh của Công chúa của chúng. “Mỗi trong các ngươi,” cô chuột nhỏ nói, “hãy đi lấy cho ta một sợi lanh, loại tốt nhất”. Những con chuột nhốn nháo bỏ đi và không lâu sau đó trở lại, từng con một mang theo một sợi lanh. Khi chúng xe sợi lanh và chải suông nó, cô chuột nhỏ dệt một mảnh vải lanh mịn đẹp tuyệt vời. Nó thẳng đẹp tuyệt đến mức cô đã có thể gấp nó lại để đặt vào trong một cái vỏ quả hạch gọn gàng.

“Đây, Veikko” cô nói, “đây trong chiếc hộp nhỏ này là mẫu vải dệt của em. Em hy vọng ba của chàng sẽ thích nó”. Khi về đến nhà, Veikko hầu như cảm thấy khó xử vì anh chắc chắn rằng mẫu vải dệt của người yêu mình sẽ khiến các người anh mình xấu hổ. Vì vậy, lúc đầu anh dấu kín hộp vỏ quả hạch trong túi. Người yêu của anh trai cả đã gửi một mẫu dệt vải bông thô hình vuông. “Không quá đẹp” người cha nói, “nhưng cũng đủ tốt”. Mẫu của người anh thứ hai là một tấm vải dệt hình vuông pha trộn giữa vải bông và vải lanh. “Tốt hơn một chút,” người nông dân gật đầu nói. Rồi ông hướng về phía Veikko. “Còn con, Veikko, người yêu của con không gửi mẫu vải dệt của cô ta cho con sao?” Veikko đưa cho cha mình một hộp vỏ quả hạch, khi thấy thế các người anh trai phá lên cười. “Ha! Ha! Ha!” họ cười. “Người yêu của Veikko cho anh ta một quả hạch nhân khi anh ta yêu cầu một mẫu dệt của cô ấy”. Nhưng tiếng cười của họ chợt tắt khi người nông dân mở hộp vỏ quả hạch và bắt đầu kéo ra một súc vải lanh lớn tốt nhất, đẹp trên cả mức tượng tượng”.

“Chà, Veikko, con trai của cha!” ông kêu lên,”Làm sao mà người yêu con lại có được những sợi chỉ để dệt một tấm vải đẹp đến như thế?” Veikko khiêm tốn trả lời: “Cô ấy rung một chiếc chuông bạc nhỏ và ra lệnh cho những người hầu của cô ấy mang đến cho cô những sợi lanh tốt nhất. Họ đã làm như vậy, và sau khi họ xe những sợi lanh, chải thẳng mượt nó, người yêu của con đã dệt tấm vải như tất cả đã thấy”. “Tuyệt vời!” người nông dân há hốc mồm. “Không thể có một người dệt vải nào tốt hơn là người yêu của Veikko cả!” Nhưng cả hai cô gái kia đều làm tốt và sẽ ổn khi làm vợ trong gia đình nông gia, còn người yêu của Veikko có thể là một công chúa! Chà,” người nông dân kết luận: “đã đến lúc các con đưa người yêu về nhà. Ta muốn tận mắt thấy họ. Giá mà các con có thể đưa họ đến ngay vào ngày mai”. 

 

“Cô ấy là cô chuột nhỏ dễ thương và ta rất thích cô ấy,” Veikko tự nghĩ khi đi ra ngoài để vào khu rừng, “nhưng các anh trai mình chắc chắn sẽ cười khi họ thấy cô ấy chỉ là một con chuột! Mặc kệ, mình sẽ không quan tâm liệu họ có cười hay không. Nàng ấy là một người yêu bé nhỏ rất tốt với mình và mình sẽ không xấu hổ về nàng!” Vì vậy, khi Mikko đến túp lều tranh, anh liền nói với cô chuột nhỏ rằng cha anh muốn gặp cô. Cô  chuột bé nhỏ đã rất vui mừng. “Em phải đi đúng phong cách!” cô nói. Nàng rung chiếc chuông bạc nhỏ và lệnh chuẩn bị cho một cỗ xe ngựa và năm người lính hầu. Khi cỗ xe xuất hiện, hoá ra được làm từ vỏ quả hạch trống rỗng và năm con chiến mã nghênh ngang đang được kéo bởi năm con chuột đen. Cô chuột nhỏ ngồi trong cỗ xe bên trong vỏ hột, con chuột đánh xe ngồi phía trước cô, con chuột hầu cận ngồi phía sau cô. “Ồ, các ông anh tôi sẽ cười như thế nào đây!” Veikko đã nghĩ. Nhưng anh đã không cười. Anh đi bộ bên cạnh cỗ xe và bảo với cô chuột nhỏ không phải sợ, rằng anh sẽ chăm sóc nàng thật tốt. Cha anh, anh bảo với nàng, là một người hiền từ và sẽ đối xử tử tế với nàng. 

Khi họ rời khỏi rừng và đến một dòng sông có chiếc cầu bắc ngang qua. Vừa khi Veikko và cỗ xe bằng vỏ quả hạch đến giữa cầu thì một người đàn ông đi từ hướng ngược lại bắt gặp họ. “Ối trời!” người đàn ông thốt lên khi bắt gặp cỗ xe nhỏ bé kỳ lạ đang lăn bánh bên cạnh Veikko. “Đó là cái gì?” Ông ta khom người xuống nhìn và rồi với một tiếng cười lớn, ông ta đưa chân hất tung cỗ xe, cô chuột nhỏ, những người hầu, năm con chiến mã hiên ngang của cô ta – tất cả văng ra khỏi cầu và rơi xuống mặt nước bên dưới.

“Ông làm cái trò gì vậy! Ông làm cái gì vậy!” Veikko kêu lên. “Ông đã dìm chết người yêu nhỏ bé tội nghiệp của tôi!” Người đàn ông nghĩ rằng Veikko bị điên và vội vã bỏ đi. Veikko rơm rớm nước mắt nhìn xuống mặt nước. “Em, cô chuột nhỏ tội nghiệp của anh!” anh nói. “Ta ân hận biết bao khi em bị chết đuối! Em là một người yêu chung thuỷ và yêu thương hết mực, và giờ đây em đã ra đi anh biết là anh đã yêu em biết ngần nào!” Khi đang nói anh thấy một cỗ xe bằng vàng xinh đẹp được kéo bởi năm con ngựa hào nhoáng, đi lên từ phía bờ xa của dòng sông. Một người đánh xe trong trang phục ren vàng cầm cương và một người hầu đội mũ lưỡi trai nhọn đang ngồi phía sau. Cô gái đẹp nhất thế gian ngồi bên trong xe. Làn da nàng đỏ như quả mọng và trắng như tuyết, mái tóc dài màu vàng kim lấp lánh những viên ngọc quý, và cô gái ấy mặc chiếc áo nhung màu ngọc trai. Cô ra hiệu cho Veikko và khi anh đến gần, cô nói: “anh không đến ngồi bên em sao?” “Tôi? Tôi?” Veikko lắp bắp, anh quá choáng váng để không kịp suy nghĩ. Sinh vật xinh đẹp mỉm cười. “Anh đã không xấu hổ để có em làm người yêu khi em là một con chuột,” nàng nói, “ và chắc chắn bây giờ khi em là công chúa một lần nữa anh sẽ không bỏ rơi em!” “Một con chuột!” Veikko thở hổn hển. “Nàng là cô chuột nhỏ bé đó sao?” Công chúa gật đầu. “Đúng vậy, chính em là cô chuột nhỏ dưới một bùa mê tà ác mà không bao giờ có thể bị phá vỡ nếu chàng không chọn em làm người yêu và nếu một người đàn ông khác không dìm chết em. Bây giờ thì bùa mê đã bị phá hỏng vĩnh viễn. Vì vậy, hãy đến cùng em, chúng ta sẽ đến gặp cha anh, và sau khi cha đã ban phúc cho chúng ta, chúng ta sẽ trở về vương quốc của em”. Và đó chính xác là những gì họ đã làm. Họ lập tức đánh xe về nhà của người nông dân. Khi cha của Veikko, các anh trai và những người yêu của họ nhìn thấy cỗ xe của Công chúa dừng lại trước cổng nhà họ, tất cả đều cúi đầu chào và xuýt xoa để xem những người vĩ đại như thế muốn gì ở họ.

“Cha!” Veikko reo lên, “cha không nhận ra con sao?” 

Người nông dân ngừng cúi đầu đủ lâu để nhìn lên. “Sao, hãy ban phúc lành cho linh hồn tôi!” ông kêu lớn lên. “Veikko, con trai của cha đây sao!” 

“Vâng, thưa cha, con là Veikko, và đây là Công chúa mà con sắp cưới làm vợ!” “Một công chúa, có phải con vừa nói một công chúa, Veikko? Cảm ơn trời, con trai đã tìm thấy một công chúa ở đâu?” “Ở trong rừng, nơi cây của con đã chỉ”.

“Chà, tốt, tốt, tốt lắm,” người nông dân nói, “nơi cây của con đã chỉ! Ta luôn nghe nói rằng đó là cách tốt nhất để tìm một cô dâu”. Những người anh trai lắc đầu ngán ngẫm và lầm bầm trong miệng: “Chỉ là vận may của chúng ta! Giá mà cây của chúng ta cũng đã chỉ vào rừng, chúng ta có lẽ cũng đã tìm thấy những nàng công chúa thay vì những bông hoa đồng nội chơn chất!” Nhưng họ đã nhầm: không phải chính vì cái cây của anh ấy chỉ về khu rừng mà Veikko đã lấy được công chúa, mà là vì anh ta giản dị và tốt bụng đến mức anh tốt với ngay cả một con chuột bé nhỏ. 

Thế là, sau khi nhận được sự chúc phúc của người nông dân, họ đã cưỡi ngựa trở về vương quốc của Công chúa và kết hôn. Và họ đã thực sự hạnh phúc như đáng lẽ họ đã vì họ đã tốt và thật lòng với nhau và họ yêu nhau thắm thiết.

 

                                    Phan Thiện Trì dịch

                                          April, 2022

 

THE FOREST BRIDE: THE STORY of a LITTLE MOUSE WHO WAS a PRINCESS

                                                   

                                                         Folktale of Finland

 

There was once a farmer who had three sons. One day when the boys were grown to manhood he said to them: “My sons, it is high time that you were all married. Tomorrow I wish you to go out in search of brides.” “But where shall we go?” the oldest son asked. “I have thought of that, too,” the father said. “Do each of you chop down a tree and then take the direction in which the fallen tree points. I’m sure that each of you if you go far enough in that direction will find a suitable bride.” So the next day the three sons chopped down trees. The oldest son’s tree fell pointing north. “That suits me!” he said, for he knew that to the north lay a farm where a very pretty girl lived.

        

The tree of the second son when it fell pointed south. “That suits me!” the second son declared thinking of a girl that he had often danced with who lived on a farm to the south. 

The youngest son’s tree—the youngest son’s name was Veikko—when it fell pointed straight to the forest. “Ha! Ha!” the older brothers laughed. “Veikko will have to go courting one of the Wolf girls or one of the Foxes!” They meant by this that only animals lived in the forest and they thought they were making a good joke at Veikko’s expense. But Veikko said he was perfectly willing to take his chances and go where his tree pointed. The older brothers went gaily off and presented their suits to the two farmers whose daughters they admired. Veikko, too, started off with brave front but after he had gone some distance in the forest his courage began to ebb. “How can I find a bride,” he asked himself, “in a place where there are no human creatures at all!” Just then he came to a little hut. He pushed open the door and went in. It was empty. To be sure there was a little mouse sitting on the table, daintily combing her whiskers, but a mouse of course doesn’t count. “There’s nobody here!” Veikko said aloud.

The little mouse paused in her toilet and turning towards him said reproachfully: “Why, Veikko, I’m here!” “But you don’t count. You’re only a mouse!” “Of course I count!” the little mouse declared. “But tell me, what were you hoping to find?” “I was hoping to find a sweetheart.” The little mouse questioned him further and Veikko told her the whole story of his brothers and the trees. “The two older ones are finding sweethearts easily enough,” Veikko said, “but I don’t see how I can off here in the forest. And it will shame me to have to go home and confess that I alone have failed.” “See here, Veikko,” the little mouse said, “why don’t you take me for your sweetheart?” Veikko laughed heartily. “But you’re only a mouse! Whoever heard of a man having a mouse for a sweetheart!” The mouse shook her little head solemnly. “Take my word for it, Veikko, you could do much worse than have me for a sweetheart! Even if I am only a mouse I can love you and be true to you.”

She was a dear dainty little mouse and as she sat looking up at Veikko with her little paws under her chin and her bright little eyes sparkling Veikko liked her more and more. Then she sang Veikko a pretty little song and the song cheered him so much that he forgot his disappointment at not finding a human sweetheart and as he left her to go home he said: “Very well, little mouse, I’ll take you for my sweetheart!” At that the mouse made little squeaks of delight and she told him that she’d be true to him and wait for him no matter how long he was in returning. Well, the older brothers when they got home boasted loudly about their sweethearts. “Mine,” said the oldest, “has the rosiest reddest cheeks you ever saw!” “And mine,” the second announced, “has long yellow hair!” Veikko said nothing. “What’s the matter, Veikko?” the older brothers asked him, laughing. “Has your sweetheart pretty pointed ears or sharp white teeth?” You see they were still having their little joke about foxes and wolves. “You needn’t laugh,” Veikko said. “I’ve found a sweetheart. She’s a gentle dainty little thing gowned in velvet.”

 

“Gowned in velvet!” echoed the oldest brother with a frown. “Just like a princess!” the second brother sneered. “Yes,” Veikko repeated, “gowned in velvet like a princess. And when she sits up and sings to me I’m perfectly happy.” “Huh!” grunted the older brothers not at all pleased that Veikko should have so grand a sweetheart. “Well,” said the old farmer after a few days, “now I should like to know what those sweethearts of yours are able to do. Have them each bake me a loaf of bread so that I can see whether they’re good housewives.” “Mine will be able to bake bread—I’m sure of that!” the oldest brother declared boastfully. “So will mine!” chorused the second brother. Veikko was silent. “What about the Princess?” they said with a laugh. “Do you think the Princess can bake bread?” “I don’t know,” Veikko answered truthfully. “I’ll have to ask her.” Of course he had no reason for supposing that the little mouse could bake bread and by the time he reached the hut in the forest he was feeling sad and discouraged.

When he pushed open the door he found the little mouse as before seated on the table daintily combing her whiskers. At the sight of Veikko she danced about with delight. “I’m so glad to see you!” she squeaked. “I knew you would come back!” Then when she noticed that he was silent she asked him what was the matter. Veikko told her: “My father wants each of our sweethearts to bake him a loaf of bread. If I come home without a loaf my brothers will laugh at me.” “You won’t have to go home without a loaf!” the little mouse said. “I can bake bread.” Veikko was much surprised at this. “I never heard of a mouse that could bake bread!” “Well, I can!” the little mouse insisted. With that she began ringing a small silver bell, tinkle, tinkle, tinkle. Instantly there was the sound of hurrying footsteps, tiny scratchy footsteps, and hundreds of mice came running into the hut. The little Princess mouse sitting up very straight and dignified said to them: “Each of you go fetch me a grain of the finest wheat.” All the mice scampered quickly away and soon returned one by one, each carrying a grain of the finest wheat. After that it was no trick at all for the Princess mouse to bake a beautiful loaf of wheaten bread. The next day the three brothers presented their father the loaves of their sweethearts’ baking. The oldest one had a loaf of rye bread. “Very good,” the farmer said. “For hardworking people like us rye bread is good.” The loaf the second son had was made of barley. “Barley bread is also good,” the farmer said. But when Veikko presented his loaf of beautiful wheaten bread, his father cried out: “What! White bread! Ah, Veikko now must have a sweetheart of wealth!” “Of course!” the older brothers sneered. “Didn’t he tell us she was a Princess? Say, Veikko, when a Princess wants fine white flour, how does she get it?” Veikko answered simply: “She rings a little silver bell and when her servants come in she tells them to bring her grains of the finest wheat.” At this the older brothers nearly exploded with envy until their father had to reprove them. “There! There!” he said. “Don’t grudge the boy his good luck! Each girl has baked the loaf she knows how to make and each in her own way will probably make a good wife. But before you bring them home to me I want one further test of their skill in housewifery. Let them each send me a sample of their weaving.” The older brothers were delighted at this for they knew that their sweethearts were skilful weavers. “We’ll see how her ladyship fares this time!” they said, sure in their hearts that Veikko’s sweetheart, whoever she was, would not put them to shame with her weaving. Veikko, too, had serious doubts of the little mouse’s ability at the loom. “Whoever heard of a mouse that could weave?” he said to himself as he pushed open the door of the forest hut. “Oh, there you are at last!” the little mouse squeaked joyfully. She reached out her little paws in welcome and then in her excitement she began dancing about on the table. “Are you really glad to see me, little mouse?” Veikko asked. “Indeed I am!” the mouse declared. “Am I not your sweetheart? I’ve been waiting for you and waiting, just wishing that you would return! Does your father want something more this time, Veikko?” “Yes, and it’s something I’m afraid you can’t give me, little mouse.” “Perhaps I can. Tell me what it is.” “It’s a sample of your weaving. I don’t believe you can weave. I never heard of a mouse that could weave.” “Tut! Tut!” said the mouse. “Of course I can weave! It would be a strange thing if Veikko’s sweetheart couldn’t weave!” She rang the little silver bell, tinkle, tinkle, tinkle, and instantly there was the faint scratch-scratch of a hundred little feet as mice came running in from all directions and sat up on their haunches awaiting their Princess’ orders. “Go each of you,” she said, “and get me a fiber of flax, the finest there is.” The mice went scurrying off and soon they began returning one by one each bringing a fiber of flax. When they had spun the flax and carded it, the little mouse wove a beautiful piece of fine linen. It was so sheer that she was able when she folded it to put it into an empty nutshell. “Here, Veikko,” she said, “here in this little box is a sample of my weaving. I hope your father will like it.” Veikko when he got home felt almost embarrassed for he was sure that his sweetheart’s weaving would shame his brothers. So at first he kept the nutshell hidden in his pocket. The sweetheart of the oldest brother had sent as a sample of her weaving a square of coarse cotton. “Not very fine,” the farmer said, “but good enough.” The second brother’s sample was a square of cotton and linen mixed. “A little better,” the farmer said, nodding his head. Then he turned to Veikko. “And you, Veikko, has your sweetheart not given you a sample of her weaving?” Veikko handed his father a nutshell at sight of which his brothers burst out laughing. “Ha! Ha! Ha!” they laughed. “Veikko’s sweetheart gives him a nut when he asks for a sample of her weaving.” But their laughter died as the farmer opened the nutshell and began shaking out a great web of the finest linen. “Why, Veikko, my boy!” he cried, “however did your sweetheart get threads for so fine a web?” Veikko answered modestly: “She rang a little silver bell and ordered her servants to bring her in fibers of finest flax. They did so and after they had spun the flax and carded it, my sweetheart wove the web you see.” “Wonderful!” gasped the farmer. “I have never known such a weaver! The other girls will be all right for farmers’ wives but Veikko’s sweetheart might be a Princess! Well,” concluded the farmer, “it’s time that you all brought your sweethearts home. I want to see them with my own eyes. Suppose you bring them to-morrow.” “She’s a good little mouse and I’m very fond of her,” Veikko thought to himself as he went out to the forest, “but my brothers will certainly laugh when they find she is only a mouse! Well, I don’t care if they do laugh! She’s been a good little sweetheart to me and I’m not going to be ashamed of her!” So when he got to the hut he told the little mouse at once that his father wanted to see her. The little mouse was greatly excited. “I must go in proper style!” she said. She rang the little silver bell and ordered her coach and five. The coach when it came turned out to be an empty nutshell and the five prancing steeds that were drawing it were five black mice. The little mouse seated herself in the coach with a coachman mouse on the box in front of her and a footman mouse on the box behind her. “Oh, how my brothers will laugh!” thought Veikko. But he didn’t laugh. He walked beside the coach and told the little mouse not to be frightened, that he would take good care of her. His father, he told her, was a gentle old man and would be kind to her. When they left the forest they came to a river which was spanned by a foot bridge. Just as Veikko and the nutshell coach had reached the middle of the bridge, a man met them coming from the opposite direction.

“Mercy me!” the man exclaimed as he caught sight of the strange little coach that was rolling along beside Veikko. “What’s that?” He stooped down and looked and then with a loud laugh he put out his foot and pushed the coach, the little mouse, her servants, and her five prancing steeds—all off the bridge and into the water below. “What have you done! What have you done!” Veikko cried. “You’ve drowned my poor little sweetheart!” The man thinking Veikko was crazy hurried away. Veikko with tears in his eyes looked down into the water. “You poor little mouse!” he said. “How sorry I am that you are drowned! You were a faithful loving sweetheart and now that you are gone I know how much I loved you!” As he spoke he saw a beautiful coach of gold drawn by five glossy horses go up the far bank of the river. A coachman in gold lace held the reins and a footman in pointed cap sat up stiffly behind. The most beautiful girl in the world was seated in the coach. Her skin was as red as a berry and as white as snow, her long golden hair gleamed with jewels, and she was dressed in pearly velvet. She beckoned to Veikko and when he came close she said: “Won’t you come sit beside me?”

“Me? Me?” Veikko stammered, too dazed to think. The beautiful creature smiled. “You were not ashamed to have me for a sweetheart when I was a mouse,” she said, “and surely now that I am a Princess again you won’t desert me!” “A mouse!” Veikko gasped. “Were you the little mouse?” The Princess nodded. “Yes, I was the little mouse under an evil enchantment which could never have been broken if you had not taken me for a sweetheart and if another human being had not drowned me. Now the enchantment is broken forever. So come, we will go to your father and after he has given us his blessing we will get married and go home to my kingdom.” And that’s exactly what they did. They drove at once to the farmer’s house and when Veikko’s father and his brothers and his brothers’ sweethearts saw the Princess’ coach stopping at their gate they all came out bowing and scraping to see what such grand folk could want of them. “Father!” Veikko cried, “don’t you know me?” The farmer stopped bowing long enough to look up. “Why, bless my soul!” he cried, “it’s our Veikko!”

“Yes, father, I’m Veikko and this is the Princess that I’m going to marry!” “A Princess, did you say, Veikko? Mercy me, where did my boy find a Princess?” “Out in the forest where my tree pointed.” “Well, well, well,” the farmer said, “where your tree pointed! I’ve always heard that was a good way to find a bride.” The older brothers shook their heads gloomily and muttered: “Just our luck! If only our trees had pointed to the forest we, too, should have found princesses instead of plain country wenches!” But they were wrong: it wasn’t because his tree pointed to the forest that Veikko got the Princess, it was because he was so simple and good that he was kind even to a little mouse. Well, after they had got the farmer’s blessing they rode home to the Princess’ kingdom and were married. And they were happy as they should have been for they were good and true to each other and they loved each other dearly.