VẬN MAY CÓ THỂ NẰM Ở MỘT CHIẾC GHIM

 

                                                    Hans Christian Andersen

 

                                                    Phan Thiện Trì dịch

 

BÂY GIỜ tôi sẽ kể một câu chuyện về sự may mắn.  Tất cả chúng ta đều biết điều may mắn: một số nhìn thấy nó từ cuối năm đến cuối năm, những người khác chỉ nhìn thấy vào một số mùa nhất định, vào một ngày nhất định;  thậm chí có những người chỉ nhìn thấy nó một lần trong đời, nhưng nhìn thấy nó thì tất cả chúng ta đều thấy.

Bây giờ tôi không cần phải nói với các bạn, vì mọi người đều biết điều đó, rằng Đức Chúa Trời gửi xuống một đứa trẻ nhỏ và đặt nó trong lòng mẹ, nó có thể ở trong lâu đài giàu có, và trong nhà khá giả, nhưng nó cũng có thể ở ngoài đồng trống nơi gió lạnh thổi qua.  Tuy nhiên, mọi người không biết, nhưng sự thật đều giống nhau, rằng Đức Chúa Trời, khi Ngài mang đứa trẻ đến, cũng mang đến cho nó một món quà may mắn: nhưng không đặt bên cạnh nó một cách công khai;  nó được đặt ở một nơi nào đó trên thế giới mà người ta ít mong tìm thấy nó nhất, nhưng nó luôn được tìm thấy: đó là điều tốt nhất của nó.  Nó có thể được đặt trong một quả táo; đối với một người đàn ông uyên bác tên là Newton: quả táo rơi xuống, và vì vậy anh ta đã tìm thấy vận may của mình.  Nếu bạn không biết câu chuyện, hãy nhờ một người nào đó biết nó kể cho bạn nghe.  Tôi có một câu chuyện khác để kể, và đó là câu chuyện về một quả lê.

Ngày xưa, có một người đàn ông sinh ra trong hoàn cảnh nghèo khó, lớn lên trong hoàn cảnh nghèo khó và luôn túng thiếu, ông ta đã kết hôn.  Ông sống bằng nghề thợ tiện và đặc biệt là làm cán ô và nhẫn;  nhưng ông ta chỉ tay làm hàm nhai, từ tay sang miệng.  “Tôi không bao giờ thấy may mắn,” ông nói.  Đây là một câu chuyện thực sự đã xảy ra, và người ta có thể đặt tên cho đất nước và nơi người đàn ông này sống, nhưng điều đó không quan trọng.

Những quả thanh lương trà chua chua, đỏ au mọc lên vơi số lượng lớn nhất, làm phong phú thêm quanh ngôi nhà và khu vườn của ông.  Trong vườn cũng có một cây lê, nhưng nó không sinh được một quả lê nào, vậy mà điều may mắn lại nằm ở cây lê đó, lại nằm ở những quả lê vô hình.

Một đêm gió thổi mạnh thành một cơn bão khủng khiếp.  Họ nói trên các tờ báo rằng một cỗ xe ngựa lớn chạy đường dài đã bị hất tung ra khỏi đường và ném sang một bên như một chiếc giẻ lau. Lúc ấy cũng có thể xảy ra với trường hợp một cành lê lớn bị gãy khỏi cây lê.

Cành cây ấy được đưa vào xưởng, và một người đàn ông, như một trò đùa, đã làm ra một quả lê lớn từ nó, rồi đến nhiều quả to khác, rồi quả nhỏ hơn, và sau đó là một số quả rất nhỏ. Người đàn ông nói: “Cái cây đến một lúc nào đó ắt hẳn phải có quả lê, và ông ta đưa chúng cho lũ trẻ chơi.

Một trong những vật dụng cần thiết của cuộc sống ở đất nước ẩm ướt là chiếc ô.  Cả ngôi nhà chỉ có một cái để sử dụng chung;  nếu gió thổi quá mạnh, ô sẽ lộn từ bên trong ra bên ngoài; nó cũng bị gãy hai hoặc ba lần, nhưng người đàn ông đã sớm lắp đặt nó lại đúng nguyên trạng.  Tuy nhiên, điều đáng kích động nhất là chiếc nút giữ nó lại với nhau khi nó được xếp lại, và thường xuyên bị bật ra, hoặc chiếc vòng giữ quanh nó bị gãy làm đôi.

Một ngày nọ, cái nút đó bung ra;  người đàn ông tìm kiếm nó trên sàn, và gặp một trong những quả lê gỗ nhỏ nhất mà lũ trẻ đã chơi và ném lung tung.  Người đàn ông nói: “Không thể tìm thấy cái nút, nhưng thứ nhỏ bé này sẽ phục vụ cùng một mục đích.”  Vì vậy, ông ta khoét một lỗ trên đó, kéo một sợi dây qua nó, và quả lê nhỏ được lắp rất khít vào chiếc vòng bị hỏng.  Nó chắc chắn là dây buộc tốt nhất mà chiếc ô từng có.

Vào năm sau, khi người đàn ông gửi những chiếc ô đến thị trấn, như ông vẫn thường làm, ông cũng gửi kèm theo một số quả lê gỗ nhỏ, và yêu cầu nên dùng thử chúng, và vì vậy chúng đã đến nước Mỹ.  Ở đó, người ta rất nhanh chóng nhận thấy rằng những quả lê nhỏ giữ tốt hơn nhiều so với bất kỳ nút nào khác, và bây giờ họ yêu cầu người lái buôn rằng tất cả những chiếc ô được gửi sau đó phải được buộc chặt bằng một quả lê nhỏ.

Thế là, có một cái gì đó để làm!  Hàng ngàn quả lê nhỏ được sản xuất!  Quả lê gỗ nhỏ trên tất cả các ô!  Người đàn ông phải bắt đầu làm việc. Ông ta tiện và tiện. quay đi quay lại.  Toàn bộ cây lê đã bị chặt thành những trái lê nhỏ!  Nó mang lại đồng xu, nó mang lại shilling!

“May mắn của tôi đã được đặt trên cây lê,” người đàn ông nói.

Bây giờ ông ấy có một xưởng lớn với những người thợ và con trai. Ông ấy luôn hài hước và nói, "May mắn có thể nằm trong một cái ghim!"

Tôi, người kể câu chuyện, cũng nói như vậy.  Người ta có câu: “Hãy ngậm một chiếc ghim trắng trong miệng, bạn sẽ trở nên vô hình”, nhưng đó phải là chiếc ghim phù hợp, thứ được Chúa ban cho chúng ta như một món quà may mắn.  Tôi có được điều đó, và tôi cũng giống như người đàn ông, có thể bắt được vàng rủng rỉnh, vàng lấp lánh, loại tốt nhất, loại tỏa sáng từ mắt trẻ thơ, loại phát ra từ miệng trẻ em và cả từ cha và mẹ.  Họ đọc những câu chuyện, và tôi đứng giữa họ ở giữa phòng, nhưng vô hình, vì tôi có một cái ghim màu trắng trong miệng.  Nếu tôi thấy rằng họ hân hoan với những gì tôi nói với họ, thì tôi cũng nói, "May mắn có thể nằm trong một chiếc ghim!"

 

                                           Phan Thiện Trì dịch

                                                   April, 2022

 

GOOD LUCK CAN LIE IN A PIN

 

                                                  by

                                                  Hans Christian Andersen

 

NOW I shall tell a story about good luck. We all know good luck: some see it from year’s end to year’s end, others only at certain seasons, on a certain day; there are even people who only see it once in their lives, but see it we all do.

Now I need not tell you, for every one knows it, that God sends the little child and lays it in a mother’s lap, it may be in the rich castle, and in the well-to-do house, but it may also be in the open field where the cold wind blows. Every one does not know, however, but it is true all the same, that God, when He brings the child, brings also a lucky gift for it: but it is not laid openly by its side; it is laid in some place in the world where one would least expect to find it, and yet it always is found: that is the best of it. It may be laid in an apple; it was so for a learned man who was called Newton: the apple fell, and so he found his good luck. If you do not know the story, then ask some one who knows it to tell it you. I have another story to tell, and that is a story about a pear.

Once upon a time there was a man who was born in poverty, had grown up in poverty, and in poverty he had married. He was a turner by trade and made, especially, umbrella handles and rings; but he only lived from hand to mouth. “I never find good luck,” he said. This is a story that really happened, and one could name the country and the place where the man lived, but that doesn’t matter.

The red, sour rowan-berries grew in richest profusion about his house and garden. In the garden there was also a pear-tree, but it did not bear a single pear, and yet the good luck was laid in that pear-tree, laid in the invisible pears.

One night the wind blew a terrible storm. They told in the newspapers that the big stage-coach was lifted off the road and thrown aside like a rag. It could very well happen then that a great branch was broken off the pear-tree.

The branch was put into the workshop, and the man, as a joke, made a big pear out of it, and then another big one, then a smaller one, and then some very little ones. “The tree must some time or other have pears,” the man said, and he gave them to the children to play with.

One of the necessities of life in a wet country is an umbrella. The whole house had only one for common use; if the wind blew too strongly, the umbrella turned inside out; it also snapped two or three times, but the man soon put it right again. The most provoking thing, however, was that the button which held it together when it was down, too often jumped off, or the ring which was round it broke in two.

One day the button flew off; the man searched for it on the floor, and there got hold of one of the smallest of the wooden pears which the children had got to play with. “The button is not to be found,” said the man, “but this little thing will serve the same purpose.” So he bored a hole in it, pulled a string through it, and the little pear fitted very well into the broken ring. It was assuredly the very best fastener the umbrella had ever had.

Next year when the man was sending umbrella handles to the town, as he regularly did, he also sent some of the little wooden pears, and begged that they might be tried, and so they came to America. There they very soon noticed that the little pears held much better than any other button, and now they demanded of the merchant that all the umbrellas which were sent after that should be fastened with a little pear.

Now, there was something to do! Pears in thousands! Wooden pears on all umbrellas! The man must set to work. He turned and turned. The whole pear-tree was cut up into little pears! It brought in pennies, it brought in shillings!

“My good luck was laid in the pear-tree,” said the man.

He now got a big workshop with workmen and boys. He was always in a good humour, and said, “Good luck can lie in a pin!”

I also, who tell the story, say so. People have a saying, “Take a white pin in your mouth and you will be invisible,” but it must be the right pin, the one which was given us as a lucky gift by our Lord. I got that, and I also, like the man, can catch chinking gold, gleaming gold, the very best, that kind which shines from children’s eyes, the kind that sounds from children’s mouths, and from father and mother too. They read the stories , and I stand among them in the middle of the room, but invisible, for I have the white pin in my mouth. If I see that they are delighted with what I tell them, then I also say, “Good luck can lie in a pin!”

 

                           Translated into Vietnamese by Phan Thien Tri

                                                     April, 2022