Phan Thiện Trì dịch
Thuở còn rồng trên trái đất chúng ta, một chàng kỵ sĩ trẻ tuổi cưỡi ngựa đi trên đường đất cao. Đó là một ngày mùa hè tuyệt đẹp. Mặt trời chiếu nắng ấm đến nỗi người cầm cương ngựa bắt đầu cảm thấy khát nước, nên khi đến một dòng nước trong vắt, anh ta đu mình xuống yên ngựa và đi uống nước. Khi anh vừa rời khỏi bụi cây để xuống bờ nước, anh nghe thấy một âm thanh ầm ầm và gầm rú kỳ lạ. Anh nhanh chóng nhìn xung quanh để tìm xem âm thanh phát ra từ đâu, và kinh hãi nhìn thấy một con rồng lớn đang nằm sát mặt nước. Con rồng bị đè chặt bởi một khối đá khổng lồ lăn xuống trên mình nó khi nó đến uống nước.
Sự thôi thúc đầu tiên của người hiệp sĩ là bỏ chạy, nhưng con rồng nhìn thấy anh ta và kêu lên, "Hỡi ai kia, hãy đến giúp tôi! Hãy rủ lòng thương xót. Tảng đá trên lưng tôi đang dần dần nghiền nát tôi. Nếu bạn vui lòng thả tôi ra, tôi sẽ đền đáp công ơn đó một cách xứng đáng - Tôi sẽ cho bạn Phần thưởng của Thế giới. "
"Phần thưởng của Thế giới" hiệp sĩ nghĩ, "điều đó thực sự đáng có lắm chứ!" Anh thường nghe nói rằng rồng là loài bảo vệ những kho báu khổng lồ. Vượt qua nỗi sợ hãi, anh đi đến chỗ con rồng, và cố gắng xoay sở để lăn đi hòn đá đang đè lên lưng nó.
"Phực! Tốt lắm," con rồng nói, thổi một đám khói ra khỏi lỗ mũi của nó. "Tôi đã bắt đầu nghĩ rằng mình sẽ phải ở lại nơi đó mãi mãi! Nó dùng một bàn chân có móng vuốt xoa xoa chỗ đau trên tấm lưng của mình một cách theo phản xạ, và nhìn chăm chăm vào hiệp sĩ, người đang đứng chờ đợi.
"Tốt?" nó nói.
"Bạn đã hứa với tôi Phần thưởng của Thế giới!" hiệp sĩ nói.
"Tôi đã?" con rồng hỏi, vẫn dịu dàng vuốt ve tấm lưng của nó. "Vâng, bạn sẽ có nó! Và đột nhiên nó phóng mình lên người hiệp sĩ, cuộn mình lại thành những cuộn tròn khủng khiếp quanh người anh ta, và gần như bóp nghẹt anh ta đến chết. Người thanh niên bất hạnh vùng vẫy yếu ớt, nhưng anh ta bất lực trước sự kìm kẹp của con quái vật.
"Lời hứa của bạn!" anh thở hổn hển. Đây có phải là phần thưởng cho việc cứu mạng sống của bạn không?
"Chắc chắn," con rồng trả lời. “Đây là Phần thưởng của Thế giới,” con rồng trả lời. "Nhưng dù sao thì tôi cũng không nên ăn thịt cậu vì cảm thấy cậu có chuyện bất bình. Vì vậy, tôi sẽ hỏi ba người đầu tiên chúng ta gặp trên đường. Nếu họ nói nhiều như tôi làm về phần thưởng của thế giới là gì, bạn phải chấp nhận sự Phán quyết đó. Đồng ý chứ?
"Nhất trí," hiệp sĩ nói. Anh rất vui vì có bất kỳ cơ hội nào để thoát khỏi những cú riết sắp gãy xương của con rồng, dù chỉ trong một khoảnh khắc. Cả hai cùng nhau lên đường.
Họ chưa đi bao xa thì gặp con chó.
"Ở lại một chút, chú chó," hiệp sĩ nói. “Bạn hiểu gì về Phần thưởng của Thế giới?”
Con chó trả lời, "Khi tôi còn nhỏ, tôi là một con chó giữ nhà tuyệt vời, và bảo vệ ngôi nhà của chủ nhân của tôi chống lại tất cả những người lai vãng. Vào những ngày đó, mọi người đều làm phiền tôi. Tôi có rất nhiều thức ăn ngon để ăn, và nơi ở riêng của tôi trước lò sưởi ấm áp. Bây giờ, than ôi! Tôi đã già. Thị giác của tôi quá yếu và sức mạnh của tôi yếu đến mức tôi không còn có thể làm việc cho cuộc sống của mình, và do đó mọi người đuổi tôi ra khỏi đường đi của họ. Tôi ăn những gì tôi có thể nhận được, mà cũng đâu có gì nhiều. Thậm chí lũ trẻ còn ném đá vào tôi, dù biết rằng răng tôi không đủ bén để cắn ai, và đi đến đâu người ta cũng nói: Lại là con chó săn thú dữ đó nữa! Hãy dùng gậy đuổi nó đi! Đó là Phần thưởng của Thế giới."
Có một chút an ủi cho hiệp sĩ lúc này. Tuy nhiên, anh không từ bỏ hy vọng, nhưng lại xáp đến hỏi chuyện với sinh vật tiếp theo mà họ gặp, tình cờ là một con ngựa.
Phần thưởng của Thế giới là gì? " chàng hiệp sĩ hỏi.
"Nghe kỹ này," con ngựa cay đắng trả lời, "và tôi sẽ nói với bạn. Cả đời này, tôi đã làm việc siêng năng cho một người chủ. Ngày này qua ngày khác, tôi kéo xe cho ông đi chợ, làm việc cật lực để phục vụ ông ấy đến nỗi chỉ còn da bọc xương. Bây giờ tôi đã lớn và sức lực của tôi bắt đầu suy yếu. Hôm nay tôi nghe ông ta nói rằng ông sẽ gửi tôi đến nơi chuyên mua ngựa già để giết thịt và bán cái thân già tội nghiệp của tôi với giá hai đồng tiền vàng. Đó là Phần thưởng của Thế giới, chàng hiệp sĩ trẻ à!”
"Điều này thật nản lòng," hiệp sĩ nói với con rồng, "nhưng chúng ta vẫn còn một người nữa để hỏi.
Đây là một con cáo. Hãy để chúng tôi xem những gì cáo ta phải nói." Quay sang con cáo, anh hỏi, “Bạn cáo này, bạn hiểu gì về Phần thưởng của Thế giới?”
Hùm," con cáo nói. "Vụ gì đây?"
Hiệp sĩ giải thích, "Tôi thấy con rồng này sắp chết vì bị đè dưới một tảng đá nặng. Nếu tôi giải cứu nó, nó đã hứa sẽ trả ơn tôi bàng một Phần thưởng của Thế giới. Câu hỏi đặt ra là Phần thưởng của Thế giới mà rồng ta đưa ra là gì."
Cáo vò đầu suy nghĩ. "Nếu bạn không phiền," anh ta nói, "Tôi muốn làm cho vấn đề này rõ ràng hơn một chút. Tất cả những điều này đã xảy ra ở đâu?
"Xa hơn một chút dọc theo con đường, bên cạnh một con suối."
"Tôi sẽ phải xem xét nơi này."
Hiệp sĩ dẫn con cáo đến bờ suối. Ở đó, con cáo đứng nhìn chằm chằm một lúc vào tảng đá lớn.
"Tôi muốn chắc chắn rằng tôi hiểu tất cả các tình huống," cuối cùng cáo ta nói. "Liệu ông bạn rồng có cảm phiền một lần nữa chui xuống bên dưới tảng đá để tôi có thể nhìn thấy chính xác cách nó đã nằm không?
“Không hề chi,” rồng ta lịch sự nói. Nó nằm xuống bờ suối trong khi hiệp sĩ và con cáo cùng nhau lăn tảng đá lên người nó.
"Tuyệt lắm!" con cáo nói khi con rồng đã được ghim xuống bên dưới một cách an toàn. "Bây giờ mọi thứ vẫn như trước đây!" Sau đó, cáo ta quay sang hiệp sĩ và nói thêm, "Khi bạn biết những gì bạn biết bây giờ, nếu bạn quan tâm thả con rồng một lần nữa, bạn có thể tự do làm như vậy, nhưng..." Và cáo ta nháy mắt một cách ranh mãnh. Không cần phải nói thêm gì nữa.
"Tôi nợ bạn!" Chàng hiệp sĩ nói khi anh ta đi xuôi theo con đường cùng với con cáo, để lại con rồng nằm dưới phiến đá. "Bạn đã cứu mạng tôi. Hãy để tôi làm ông chủ của bạn trong vài ngày."
Cáo không cần thúc ép mà về nhà với chàng trai trẻ ở đó và thưởng thức đồ ăn ngon được cung ứng. Nhưng con cáo không thể ngăn chính mình khỏi việc chui vào chuồng gà mái của hiệp sĩ và giết một hoặc hai con gà ở đó mỗi đêm. Khi người hiệp sĩ phát hiện ra điều này, ông ta đã nổi giận với con cáo, nhặt một cây gậy bự và đập nó một trận nên thân.
Khi đứng nhìn cáo Reynard biến mất vào khoảng không, anh tự nhủ: "Nhờ có con cáo mà ta đã sống sót, nhưng cáo ta đã ngược đãi nhiều con gà. Vì lý do nào đó mà điều này nặng nhất đối với ta; một cuộc sống gia đình thanh thản cũng nặng hơn rất nhiều ."
Phan Thiện Trì dịch
August, 2022
THE REWARD OF THE WORLD
In the old days when there were dragons in the land, a youthful knight was riding along the high road. It was a beautiful summer day. The sun shone so warmly that the rider began to feel thirsty, so when he came to a clear water stream, he swung himself from the saddle and went to drink. As he parted the bushes to get to the water, he heard a strange rumbling and roaring sound. He looked quickly around to find out where the sound came from, and saw to his horror a large dragon lying by the water-side. The dragon was pinned down by a huge mass of rock which had rolled down on it as it came to drink.
The knight's first impulse was to flee, but the dragon saw him, and cried, "O come and help me! Show some mercy. This rock on my back is slowly crushing me to death. If you will only set me free I will repay you richly - I will give you The Reward of the World."
"The Reward of the World" thought the knight, "that could indeed be worth having!" He had often heard that dragons were the guardians of immense treasures. Overcoming his fright, he went up to the dragon, and managed to roll away the stone that was pressing on its back.
"Poof! That's better," said the dragon, blowing a cloud of smoke out of its nostrils. "I had begun to think I was doomed to stay in that place for ever! He rubbed his sore back reflectively with one scaly paw, and looked at the knight, who stood waiting.
"Well?" said he.
"You promised me The Reward of the World!" said the knight.
"Did I?" asked the dragon, still tenderly stroking his back. "Well, you shall have it! And suddenly he launched himself on the knight, winding his horrible coils around his body, and almost crushing him to death. The unfortunate young man struggled feebly, but he was powerless in the grip of the monster.
"Your promise!" he gasped. Is this my reward for having saved your life?
"Certainly," answered the dragon. "This is The Reward of the World," the dragon answered. "But anyway I should hate to eat you feeling that you had a grievance. Therefore I'll ask the first three people we meet along the road. If they say much as I do what the reward of the world is, you must accept the verdict. Is it agreed?
"Agreed," said the knight. He was glad of any chance to escape from the dragon's coils, if only for a while. The two set off together down the road.
They had not gone far before they met the dog.
"Stay a moment, dog," said the knight. "What do you understand by The Reward of the World?
The dog answered, "When I was young I was a splendid watch-dog, and guarded my master's house against all comers. In those days everybody made a fuss of me. I had plenty of good food to eat, and my own particular place before the fire. Now, alas! I am old. My sight is so weak and my powers so feeble that I can no longer work for my living, and therefore everybody kicks me out of their way. I eat what I can get, which is not much. Even the children throw stones at me, knowing that my teeth are not sharp enough to bite, and wherever I go, people say, There is that beastly hound again! Chase him away with a stick! That is The Reward of the World."
There was little comfort for the knight in this. Nevertheless he did not give up hope, but accosted the next creature they met, which happened to be a horse.
"What is The Reward of the World?" the knight asked him.
"Listen," said the horse bitterly, "and I will tell you. All my life I have laboured diligently for one master. Day in and day out I dragged his cart to market, working myself to skin and bone in his service. Now I am grown old and my strength begins to fail. Today I heard him say that he was going to send me to the knackers yard and sell my poor old carcass for a couple of crowns. That is The Reward of the World, young knight!"
"This was disheartening," said the knight to the dragon, "but we have still one person to ask. Here comes a fox. Let us see what he has to say." Turning to the fox he asked, "Fox, what do you understand by The Reward of the World?
"Mhm," said the fox. "What is the case?"
The knight explained, "I found this dragon about to die under a heavy rock. If I would rescue him, he promised me the Reward of the World. The question is what Reward of the World he offered."
The fox scratched his head and pondered. "If you don't mind," said he, "I'd rather like to have this matter made a little clearer. Where did all this happen?
"A little farther back along the road, by the side of the stream."
"I'll have to look at the place."
The knight led the fox to the banks of the stream. There the fox stood gazing for a time at the big stone.
"I want to be quite sure I understand all the circumstances," said he at last. "Does the dragon mind getting under the stone again so that I can see exactly how he lay?
"Not at all," said the dragon politely. He lay down on the bank while the knight and the fox together rolled the stone on top of him.
"Splendid!" said the fox when the dragon was safely pinned down. "Now everything is as it was before!" Then he turned to the knight and added, "When you know what you now know, if you care to release the dragon again, you are free to do so, but . . ." And he winked slyly. There was no need to say any more.
"I owe you!" said the knight as he walked off down the road with the fox, leaving the dragon under the stone. "You saved my life. Let me be your host for a few days."
The fox needed no pressing, but went home with the young man there and then, and thoroughly enjoyed the good food he was offered. But the fox could not keep himself from creeping into the knight's hen-house and kill one or two chickens there every night. When the knight discovered this, he got angry with the fox, picked up a big stick and gave him a good thrashing.
As he watched Reynard disappear into the distance he said to himself: "Thanks to the fox I survived, but he mistreated many chickens. For some reason it weighed the most for me; a serene home life is also a lot."
Translated into Vietnamese by Phan Thien Tri
August, 2022
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét