NGƯỜI TUYẾT

 

                                                  Hans Christian Andersen

                                                  Phan Thiện Trì dịch

 

NgườiTuyết nói: “Trời lạnh đến thú vị, đến nỗi khiến toàn thân tôi tê rần.  Đây chỉ là loại gió thổi sức sống vào ta. Cái thứ màu đỏ tuyệt vời ở trên xa kia đang nhìn chằm chằm vào tôi trông làm sao ấy! ”  Ý anh muốn nói đến mặt trời, đang sắp lặn.  “Nó sẽ không làm cho tôi nháy mắt.  Tôi sẽ xoay sở để giữ lại các mảnh. "

Anh ta có hai miếng ngói hình tam giác trong đầu, thay vì mắt; miệng của anh ta được làm từ một cái răng cào cỏ cũ nát, và tất nhiên, được trang bị đầy răng.  Anh ta đã được sinh ra đời giữa những tiếng hò reo vui sướng của các cậu bé, tiếng leng keng của chuông xe trượt tuyết, và những nhát roi quất tới tấp.  Mặt trời chưa lặn hẳn, vầng trăng tròn đã lên rồi, to tròn, trong vắt, soi bóng trên nền trời xanh thẳm.

“Nó lại đến, từ phía xa bên kia,” Người Tuyết nói, cho rằng mặt trời đang chiếu rọi vào anh một lần nữa.  “À, tôi đã chữa khỏi bệnh nhìn chằm chằm cho anh ta rồi; bây giờ anh ấy có thể treo ở đó, và tỏa sáng, để tôi có thể nhìn thấy chính mình.  Giá mà tôi biết cách xoay sở như thế nào để có thể rời khỏi nơi này, —Tôi rất muốn chuyển đi.  Nếu có thể, tôi sẽ trượt dài trên băng đến tận đằng xa kia, như tôi đã thấy các cậu bé làm;  nhưng tôi không hiểu làm thế nào;  Tôi thậm chí không biết cách chạy. "

“Gâu, gâu,” con chó già sân trước sủa. Giọng nó khàn khàn và không thể phát âm chuẩn tiếng "Gâu- gâu".  Nó đã từng là một con chó trong nhà, và nằm bên bếp lửa, và nó đã bị khàn tiếng kể từ đó.  “Một ngày nào đó mặt trời sẽ khiến bạn phải chạy. Tôi đã thấy anh mặt trời, mùa đông năm ngoái, khiến người tiền nhiệm của bạn phải chạy, và người tiền nhiệm của nó trước nó cũng vậy.  Đi đi, đi đi, tất cả đều phải đi. ”

"Tôi không hiểu bạn, đồng chí à," Người Tuyết nói.  “Có phải cái thứ tận trên xa kia dạy tôi chạy không?  Tôi đã thấy nó tự chạy cách đây ít lâu, và bây giờ nó đã chui lên từ phía bên kia. "

"Bạn không biết gì cả," con chó sân trước trả lời;  “Nhưng mà, bạn chỉ mới được đắp thành hình gần đây thôi.  Những gì bạn nhìn thấy tận trên xa kia là mặt trăng, và trước nó là mặt trời.  Nó sẽ tái diễn vào ngày mai, và rất có thể dạy bạn chạy xuống mương nước bên cạnh giếng;  vì tôi nghĩ thời tiết sẽ thay đổi.  Tôi có thể cảm thấy như bị kim châm và đâm vào chân trái của mình;  Tôi chắc chắn rằng sắp có sự thay đổi” .

“Tôi không hiểu anh ta,” Người Tuyết  nói với chính mình;  “Nhưng tôi có cảm giác rằng anh ấy đang nói về điều gì đó rất khó chịu.  Người đã nhìn chằm chằm như vậy vừa rồi, và người mà anh ấy gọi là mặt trời, không phải là bạn của tôi;  Tôi cũng có thể cảm nhận được điều đó ”.

“Gâu! Gâu!,” con chó ngoài sân trước sủa, nó đi quay vòng ba lần, rồi chui vào cũi để ngủ.

Thực sự đã có một sự thay đổi về thời tiết.  Đến gần sáng, sa mù dày đặc bao phủ khắp đất nước, và một cơn gió mạnh nổi lên, khiến cái lạnh dường như làm xương cốt của người ta đóng băng lại;  nhưng khi mặt trời mọc, cảnh tượng thật lộng lẫy. Cây cối và bụi rậm bị bao phủ bởi sương muối, và trông giống như một khu rừng san hô trắng; trong khi trên từng cành cây lấp lánh những giọt sương đông lạnh.  Nhiều hình dạng mỏng manh được che giấu vào mùa hè bởi những tán lá xum xuê, giờ đã được định dạng rõ ràng, và trông giống như tác phẩm thêu ren lấp lánh.  Từ mỗi cành cây đều lấp lánh một tia sáng trắng. Hàng cây bạch dương, vẫy trong gió, trông tràn đầy sức sống, giống như cây cối vào mùa hè; và vẻ ngoài của chúng đẹp một cách lạ thường. Và nơi mặt trời chiếu sáng, mọi thứ trông lấp lánh và lung linh làm sao, như thể bụi kim cương đã được rải xung quanh;  trong khi thảm tuyết trên mặt đất xuất hiện như được bao phủ bởi kim cương, từ đó phát ra vô số ánh sáng lấp lánh, trắng hơn cả tuyết.

“Thật là đẹp,” một cô gái trẻ, người đã vào vườn cùng với một chàng trai trẻ nói;  và cả hai đều đứng yên gần Người Tuyết, và chiêm ngưỡng quang cảnh lấp lánh. “Mùa hè không thể cho thấy một cảnh đẹp hơn,” cô ấy thốt lên, trong khi đôi mắt của cô rực sáng một cách rạng rỡ.

“Và chúng ta không thể có một người như thế này vào mùa hè,” người thanh niên trả lời, chỉ vào Người Tuyết;  "Anh ấy thật tuyệt vời."

Cô gái cười và gật đầu với Người Tuyết, và rồi cùng với bạn mình bước nhẹ đi trên tuyết. Tuyết rơi lộp độp và lộp độp dưới chân cô, như thể cô đang giẫm lên tinh bột.

"Hai người này là ai?"  Người Tuyết hỏi con chó sân trước.  “Bạn đã ở đây lâu hơn tôi;  bạn có biết họ không?"

“Tất nhiên là tôi biết họ,” con chó sân trước trả lời;  “Cô ấy đã vuốt lưng tôi nhiều lần, và anh ấy đã cho tôi ăn một cục thịt xương.  Tôi không bao giờ cắn hai con người đó ”.

"Nhưng họ là gì?"  Người Tuyết hỏi.

“Họ là người yêu của nhau,” chó ta trả lời;  “Họ sẽ đến và sống trong cùng một cũi, và gặm cùng một cục xương. Gâu! Gâu!"

"Họ có phải là những sinh vật giống như bạn và tôi không?"  Người Tuyết hỏi.

“Chà, họ thuộc về cùng một chủ,” con chó sân trước bắt bẻ lại.  “Chắc chắn những người mới sinh ngày hôm qua biết rất ít.  Tôi có thể thấy điều đó ở bạn.  Tôi có tuổi đời và kinh nghiệm.  Tôi biết mọi người ở đây trong nhà này, và tôi biết đã từng có một thời tôi không nằm ở đây trong cái lạnh, bị buộc chặt vào sợi dây xích. “Gâu! Gâu!”

Người Tuyết nói: “Cái lạnh thật thú vị.  “Nhưng làm ơn nói với tôi, hãy nói cho tôi biết; chỉ có bạn không được làm dây xích của bạn kêu loảng xoảng như vậy; vì điều đó sẽ gây chấn động mạnh xuyên khắp người tôi khi bạn làm điều đó. "

"Gâu Gâu!" chó sân trước sủa;  "Tôi sẽ nói với bạn; họ nói tôi từng là một đứa trẻ xinh xắn; lúc đó tôi thường nằm trên chiếc ghế bọc vải nhung, lên ở nhà của cậu chủ, và ngồi trong lòng cô chủ.  Họ thường hôn mũi tôi và lau bàn chân của tôi bằng một chiếc khăn tay thêu ren, và tôi được gọi là 'Cục cưng, Cục cưng’ yêu quý, ngọt ngào. Nhưng sau một thời gian, tôi trở nên quá lớn đối với họ, và họ tống cổ tôi đến phòng người quản gia;  vì vậy tôi xuống sống ở tầng thấp hơn.  Bạn có thể nhìn vào phòng từ nơi bạn đứng, và xem nơi tôi đã từng là chủ;  vì tôi thực sự là chủ cho người quản gia.  Đó chắc chắn là một căn phòng nhỏ hơn những căn phòng ở trên lầu; nhưng tôi đã thấy thoải mái hơn; vì tôi đã không bị lũ trẻ bắt giữ và kéo đi liên tục như tôi đã từng. Tôi nhận được khá nhiều thức ăn ngon, hoặc thậm chí tốt hơn.  Tôi đã có gối đệm của riêng mình và có một cái bếp lò - đó là thứ tốt nhất trên thế giới vào mùa này trong năm.  Tôi đã từng đi dưới bếp lò, và nằm khá sâu bên dưới nó.  À, tôi vẫn mơ về cái bếp lò đó. Gâu! Gâu!"

“Cái bếp lò đó trông có đẹp không?"  Người Tuyết hỏi, "có giống tôi chút nào không?"

"Nó hoàn toàn trái ngược với bạn,” con chó sân trước nói;  “Nó đen như con quạ, cổ dài và núm bằng đồng; nó ăn củi, vì vậy lửa phụt ra từ miệng nó.  Chúng tôi nên giữ ở một bên, hoặc dưới nó, để được thoải mái.  Bạn có thể nhìn thấy nó qua cửa sổ, từ nơi bạn đứng ”.

Sau đó, Người Tuyết nhìn, và thấy một thứ được đánh bóng sáng sủa với một núm vặn trơ trọi, và ánh lửa lóe lên từ phần dưới của nó.  Người Tuyết cảm thấy một cảm giác khá lạ lẫm đến với anh ta;  nó rất kỳ quặc, anh không biết nó có nghĩa là gì, và anh không thể giải thích nó.  Nhưng có những người, không phải là những người tuyết, hiểu nó là gì. 

"Và tại sao bạn lại bỏ rơi cô ấy?"  Người Tuyết hỏi, vì đối với anh ta dường như cái bếp phải là của phái nữ.  "Tại làm sao bạn có thể từ bỏ một nơi thoải mái như vậy?"

"Tôi bị bắt buộc," con chó sân trước trả lời.  “Họ đuổi tôi ra khỏi cửa và xích tôi lại đây. Tôi đã cắn vào chân đứa con út trong số các con trai của chủ tôi, vì cậu ta đá cục xương mà tôi đang gặm. “Xương vì xương,” tôi nghĩ;  nhưng họ giận dữ lắm, từ đó tôi bị trói chặt bằng dây xích, và mất đi cục xương của tôi.  Bạn không nghe thấy tôi khàn như thế nào.  Gâu! Gâu!  Tôi không thể nói chuyện như những con chó khác.  Gâu! Gâu! đó là dấu chấm hết cho tất cả ”.

Nhưng Người Tuyết đã không còn lắng nghe nữa.  Anh ta đang nhìn vào phòng của người quản gia ở tầng dưới;  nơi cái bếp lò đứng trên bốn cái chân sắt của nó, trông có kích thước tương đương với chính Người Tuyết.  “Tôi cảm thấy trong mình có một tiếng lách tách lạ lùng,” anh ta nói.  “Tôi sẽ có bao giờ được vào trong đó không?” Đó là một điều ước ngây thơ, và những điều ước ngây thơ chắc chắn sẽ được thực hiện.  Tôi phải vào đó và dựa vào cô ấy, ngay cả khi tôi phải phá vỡ cửa sổ ”.

"Bạn không bao giờ được vào trong đó," con chó sân trước nói, "vì nếu bạn đến gần lò sưởi, bạn sẽ tan chảy mất."

"Có lẽ tôi cũng phải đi," Người Tuyết nói, "vì tôi nghĩ rằng tôi cũng đang sắp tan rã như thế."

Suốt cả ngày Người Tuyết đứng nhìn qua cửa sổ, đến hoàng hôn căn phòng trở nên mời mọc hơn, hấp dẫn hơn, vì từ bếp lò tỏa ra thứ ánh sáng dịu dàng, không giống như mặt trời hay mặt trăng;  không, chỉ có ánh sáng chói lọi từ bếp lò khi nó đã được cho ăn no. Khi cửa lò được mở ra, ngọn lửa phụt ra khỏi miệng lò;  đây là tập tục với tất cả các bếp lò.  Ánh lửa chiếu thẳng vào khuôn mặt và lồng ngực của Người Tuyết với một tia sáng hồng hào.  “Tôi không thể chịu đựng được nữa,” anh nói;  "Nó trông đẹp biết bao khi nó duỗi lưỡi của nó dài ra?"

Đêm dài, nhưng không xuất hiện như vậy đối với Người Tuyết, người đang đứng đó tận hưởng những suy tư của chính mình, và kêu răng rắc vì lạnh. Vào buổi sáng, các ô cửa sổ của phòng người quản gia bị đóng băng.  Chúng là những bông hoa băng tuyết đẹp nhất.

Con người có thể khao khát, nhưng họ đã che giấu bếp lò.  Những ô kính cửa sổ này sẽ không tan băng, và anh không thể nhìn thấy gì về cái bếp lò mà anh tự hình dung, như thể đó là một con người đáng yêu.  Tuyết rơi tí tách và gió rít quanh người anh;  Đó chỉ là loại thời tiết băng giá mà Người Tuyết có thể tận hưởng triệt để.  Nhưng anh không thích nó; thực sự, làm sao anh có thể thưởng thức bất cứ thứ gì được khi mà anh đang “tương tư bếp?"

"Đó là căn bệnh khủng khiếp đối với Người Tuyết," con chó sân trước nói;  “Bản thân tôi đã phải chịu đựng nó, nhưng tôi đã vượt qua nó.  Gâu, gâu! ” nó sủa và sau đó nó nói thêm,“thời tiết sẽ thay đổi.” Và thời tiết đã thay đổi; trời bắt đầu tan băng.  Độ ấm càng tăng thì Người Tuyết càng giảm. Anh ta không nói gì và không phàn nàn, mà đó chính là một dấu hiệu chắc chắn.  Một buổi sáng, anh ta bị vỡ, và  sụp hẳn xuống; và, kìa, nơi anh ta đã đứng, một cái gì đó giống như một cái cán chổi vẫn còn dính chổng lên trên mặt đất.  Đó là một cây sào tròn mà các chàng trai đã xây dựng nên anh ta.  “À, giờ thì tôi đã hiểu tại sao anh ấy lại có niềm khao khát lớn đến vậy với cái bếp lò,” chú chó sân trước nói.  "Tại sao, có một cái xẻng được sử dụng để làm sạch bếp, được gắn chặt vào cây sào."  Người Tuyết có một cái cào xúc bếp lò trong người; đó là điều khiến anh ấy cảm động.  “Nhưng bây giờ tất cả đã kết thúc.  Gâu, Gâu."  Và chẳng bao lâu sau, mùa đông cũng qua đi.  “Gâu, Gâu,” con chó sân trước sủa giọng khàn khàn.  Nhưng các cô gái trong nhà đã hát,

“Hãy đến từ ngôi nhà ngan ngát hương thơm của bạn, húng tây xanh;

 Căng cành thân mềm của bạn, này cây liễu xinh;

 Những tháng năm mang theo thời thanh xuân an bình,

 Khi chim sơn ca trên bầu trời vui sướng cất tiếng hót đón bình minh,

Mặt trời dịu êm đến trong tiếng chim cúc cu gáy ngân vang,

Và tôi sẽ chế nhạo ghi chép của anh ta trong những lần tôi đi lang thang".

 

Và không còn ai nghĩ đến bất cứ thứ gì về Người Tuyết nữa.

 

                                         Phan Thiện Trì dịch

                                                 May, 2022

 

THE SNOW MAN

                                                             by

                                                             Hans Christian Andersen

 

“IT is so delightfully cold,” said the Snow Man, “that it makes my whole body crackle. This is just the kind of wind to blow life into one. How that great red thing up there is staring at me!” He meant the sun, who was just setting. “It shall not make me wink. I shall manage to keep the pieces.”

He had two triangular pieces of tile in his head, instead of eyes; his mouth was made of an old broken rake, and was, of course, furnished with teeth. He had been brought into existence amidst the joyous shouts of boys, the jingling of sleigh-bells, and the slashing of whips. The sun went down, and the full moon rose, large, round, and clear, shining in the deep blue.

“There it comes again, from the other side,” said the Snow Man, who supposed the sun was showing himself once more. “Ah, I have cured him of staring, though; now he may hang up there, and shine, that I may see myself. If I only knew how to manage to move away from this place,—I should so like to move. If I could, I would slide along yonder on the ice, as I have seen the boys do; but I don’t understand how; I don’t even know how to run.”

“Away, away,” barked the old yard-dog. He was quite hoarse, and could not pronounce “Bow wow” properly. He had once been an indoor dog, and lay by the fire, and he had been hoarse ever since. “The sun will make you run some day. I saw him, last winter, make your predecessor run, and his predecessor before him. Away, away, they all have to go.”

“I don’t understand you, comrade,” said the Snow Man. “Is that thing up yonder to teach me to run? I saw it running itself a little while ago, and now it has come creeping up from the other side.”

“You know nothing at all,” replied the yard-dog; “but then, you’ve only lately been patched up. What you see yonder is the moon, and the one before it was the sun. It will come again to-morrow, and most likely teach you to run down into the ditch by the well; for I think the weather is going to change. I can feel such pricks and stabs in my left leg; I am sure there is going to be a change.”

“I don’t understand him,” said the Snow Man to himself; “but I have a feeling that he is talking of something very disagreeable. The one who stared so just now, and whom he calls the sun, is not my friend; I can feel that too.”

“Away, away,” barked the yard-dog, and then he turned round three times, and crept into his kennel to sleep.

There was really a change in the weather. Towards morning, a thick fog covered the whole country round, and a keen wind arose, so that the cold seemed to freeze one’s bones; but when the sun rose, the sight was splendid. Trees and bushes were covered with hoar frost, and looked like a forest of white coral; while on every twig glittered frozen dew-drops. The many delicate forms concealed in summer by luxuriant foliage, were now clearly defined, and looked like glittering lace-work. From every twig glistened a white radiance. The birch, waving in the wind, looked full of life, like trees in summer; and its appearance was wondrously beautiful. And where the sun shone, how everything glittered and sparkled, as if diamond dust had been strewn about; while the snowy carpet of the earth appeared as if covered with diamonds, from which countless lights gleamed, whiter than even the snow itself.

“This is really beautiful,” said a young girl, who had come into the garden with a young man; and they both stood still near the Snow Man, and contemplated the glittering scene. “Summer cannot show a more beautiful sight,” she exclaimed, while her eyes sparkled.

“And we can’t have such a fellow as this in the summer time,” replied the young man, pointing to the Snow Man; “he is capital.”

The girl laughed, and nodded at the Snow Man, and then tripped away over the snow with her friend. The snow creaked and crackled beneath her feet, as if she had been treading on starch.

“Who are these two?” asked the Snow Man of the yard-dog. “You have been here longer than I have; do you know them?”

“Of course I know them,” replied the yard-dog; “she has stroked my back many times, and he has given me a bone of meat. I never bite those two.”

“But what are they?” asked the Snow Man.

“They are lovers,” he replied; “they will go and live in the same kennel by-and-by, and gnaw at the same bone. Away, away!”

“Are they the same kind of beings as you and I?” asked the Snow Man.

“Well, they belong to the same master,” retorted the yard-dog. “Certainly people who were only born yesterday know very little. I can see that in you. I have age and experience. I know every one here in the house, and I know there was once a time when I did not lie out here in the cold, fastened to a chain. Away, away!”

“The cold is delightful,” said the Snow Man; “but do tell me tell me; only you must not clank your chain so; for it jars all through me when you do that.”

“Away, away!” barked the yard-dog; “I’ll tell you; they said I was a pretty little fellow once; then I used to lie in a velvet-covered chair, up at the master’s house, and sit in the mistress’s lap. They used to kiss my nose, and wipe my paws with an embroidered handkerchief, and I was called ’Ami, dear Ami, sweet Ami.’ But after a while I grew too big for them, and they sent me away to the housekeeper’s room; so I came to live on the lower story. You can look into the room from where you stand, and see where I was master once; for I was indeed master to the housekeeper. It was certainly a smaller room than those up stairs; but I was more comfortable; for I was not being continually taken hold of and pulled about by the children as I had been. I received quite as good food, or even better. I had my own cushion, and there was a stove—it is the finest thing in the world at this season of the year. I used to go under the stove, and lie down quite beneath it. Ah, I still dream of that stove. Away, away!”

“Does a stove look beautiful?” asked the Snow Man, “is it at all like me?”

“It is just the reverse of you,” said the dog; “it’s as black as a crow, and has a long neck and a brass knob; it eats firewood, so that fire spurts out of its mouth. We should keep on one side, or under it, to be comfortable. You can see it through the window, from where you stand.”

Then the Snow Man looked, and saw a bright polished thing with a brazen knob, and fire gleaming from the lower part of it. The Snow Man felt quite a strange sensation come over him; it was very odd, he knew not what it meant, and he could not account for it. But there are people who are not men of snow, who understand what it is. “And why did you leave her?” asked the Snow Man, for it seemed to him that the stove must be of the female sex. “How could you give up such a comfortable place?”

“I was obliged,” replied the yard-dog. “They turned me out of doors, and chained me up here. I had bitten the youngest of my master’s sons in the leg, because he kicked away the bone I was gnawing. ’Bone for bone,’ I thought; but they were so angry, and from that time I have been fastened with a chain, and lost my bone. Don’t you hear how hoarse I am. Away, away! I can’t talk any more like other dogs. Away, away, that is the end of it all.”

But the Snow Man was no longer listening. He was looking into the housekeeper’s room on the lower storey; where the stove stood on its four iron legs, looking about the same size as the Snow Man himself. “What a strange crackling I feel within me,” he said. “Shall I ever get in there? It is an innocent wish, and innocent wishes are sure to be fulfilled. I must go in there and lean against her, even if I have to break the window.”

“You must never go in there,” said the yard-dog, “for if you approach the stove, you’ll melt away, away.”

“I might as well go,” said the Snow Man, “for I think I am breaking up as it is.”

During the whole day the Snow Man stood looking in through the window, and in the twilight hour the room became still more inviting, for from the stove came a gentle glow, not like the sun or the moon; no, only the bright light which gleams from a stove when it has been well fed. When the door of the stove was opened, the flames darted out of its mouth; this is customary with all stoves. The light of the flames fell directly on the face and breast of the Snow Man with a ruddy gleam. “I can endure it no longer,” said he; “how beautiful it looks when it stretches out its tongue?”

The night was long, but did not appear so to the Snow Man, who stood there enjoying his own reflections, and crackling with the cold. In the morning, the window-panes of the housekeeper’s room were covered with ice. They were the most beautiful ice-flowers any Snow Man could desire, but they concealed the stove. These window-panes would not thaw, and he could see nothing of the stove, which he pictured to himself, as if it had been a lovely human being. The snow crackled and the wind whistled around him; it was just the kind of frosty weather a Snow Man might thoroughly enjoy. But he did not enjoy it; how, indeed, could he enjoy anything when he was “stove sick?”

“That is terrible disease for a Snow Man,” said the yard-dog; “I have suffered from it myself, but I got over it. Away, away,” he barked and then he added, “the weather is going to change.” And the weather did change; it began to thaw. As the warmth increased, the Snow Man decreased. He said nothing and made no complaint, which is a sure sign. One morning he broke, and sunk down altogether; and, behold, where he had stood, something like a broomstick remained sticking up in the ground. It was the pole round which the boys had built him up. “Ah, now I understand why he had such a great longing for the stove,” said the yard-dog. “Why, there’s the shovel that is used for cleaning out the stove, fastened to the pole.” The Snow Man had a stove scraper in his body; that was what moved him so. “But it’s all over now. Away, away.” And soon the winter passed. “Away, away,” barked the hoarse yard-dog. But the girls in the house sang,

“Come from your fragrant home, green thyme;

Stretch your soft branches, willow-tree;

The months are bringing the sweet spring-time,

When the lark in the sky sings joyfully.

Come gentle sun, while the cuckoo sings,

And I’ll mock his note in my wanderings.”

 

And nobody thought any more of the Snow Man.

 

                         Translated into Vietnamese by Phan Thien Tri

                                               May, 2022