BÔNG HỒNG TỪ MỘ CỦA HOMER

 

                                       Hans Christian Andersen (Đan Mạch)

                                       Phan Thiện Trì dịch

 

TẤT CẢ các bài hát của phương đông nói về tình yêu của chim sơn ca dành cho bông hồng trong đêm ánh sao lặng lẽ.  Người xướng ca có cánh hát dạ khúc những bông hoa thơm ngát.

Không xa Smyrna, nơi người lái buôn lái những con lạc đà chất đầy hàng của mình, tự hào ưỡn cổ dài khi chúng đi bên dưới những cây thông cao ngất trên đất thánh, tôi nhìn thấy một hàng rào hoa hồng.  Con chim bồ câu có ức màu hồng bay giữa những cành cây cao, và khi những tia nắng chiếu xuống đôi cánh của chim, chúng sáng lấp lánh như thể chúng là ngọc xà cừ.  Trên bụi hồng nở ra một bông hoa, đẹp hơn tất cả, và cùng với hoa, chim sơn ca cất tiếng hót về những điều bất hạnh của nó;  nhưng bông hồng vẫn lặng im, không một giọt sương đọng lại như giọt nước mắt thương cảm trên lá nàng.  Cuối cùng, nàng ấy cúi đầu trước một đống đá và nói, “Đây là nơi yên nghỉ của ca sĩ vĩ đại nhất trên thế giới;  Ta sẽ rải hương thơm trên mộ Người, và trên đó, ta sẽ để lá rụng khi bão tan.  Đấng đã hát về thành Troy đã trở thành trái đất, và từ trái đất đó tôi đã mọc lên.  Tôi, một bông hồng từ ngôi mộ của Homer, quá cao cả để nở hoa cho một con chim sơn ca”.  Sau đó, chim sơn ca tự hát cho đến chết.  Một người lái lạc đà đi tới, cùng với những con lạc đà chất đầy hàng và những nô lệ da đen của gã ta;  đứa con trai bé bỏng của gã đã tìm thấy con chim sơn ca đã chết, và chôn con ca sĩ đáng yêu trong mộ của Homer vĩ đại, trong khi bông hồng rung rinh trong gió.

Đêm đến, bông hồng quấn lá chặt hơn quanh cô, và mơ: và đây là giấc mơ của cô.

Đó là một ngày nắng đẹp;  một đám đông người lạ đến gần những người đã thực hiện một cuộc hành hương đến mộ của Homer.  Trong số những người xa lạ có một người đàn ông đến từ phương bắc, ngôi nhà của những đám mây và ánh sáng rực rỡ của cực quang phương bắc. Anh hái bông hồng và đặt nó vào một cuốn sách, và mang nó đi đến một nơi xa xôi của thế giới, quê cha đất tổ của anh.  Bông hồng tàn lụi vì đau buồn, và nằm giữa những chiếc lá của cuốn sách, mà ông đã mở ra trong nhà riêng của mình và nói, "Đây là một bông hồng từ mộ của Homer."

Rồi bông hoa tỉnh dậy khỏi giấc mơ, và rung rinh trong gió.  Một giọt sương rơi từ những chiếc lá xuống mộ của ca sĩ.  Mặt trời mọc, và hoa nở đẹp hơn bao giờ hết.  Ngày nắng nóng, và cô ấy vẫn ở trong một Châu Á ấm áp của riêng mình.  Rồi những bước chân đến gần, những người lạ, chẳng hạn như bông hồng đã thấy trong giấc mơ của cô ấy, bước đến, và trong số họ có một nhà thơ từ phương bắc;  anh nhổ bông hồng, hôn lên khuôn miệng tươi tắn của cô, rồi đưa cô đến ngôi nhà của những đám mây và những ngọn đèn phía Bắc.  Giống như một xác ướp, bông hoa giờ đây nằm trong “Iliad”, cuốn sử thi về cuộc chiến thành Troy của anh, và như trong giấc mơ của cô, cô nghe anh nói khi anh mở cuốn sách, “Đây là một bông hồng từ mộ của Homer.”

 

                                              Phan Thiện Trì dịch

                                                    April, 2022

 

 

A Rose from Homer’s Grave

 

                                                               by

 

                                                Hans Christian Andersen

 

ALL the songs of the east speak of the love of the nightingale for the rose in the silent starlight night. The winged songster serenades the fragrant flowers.

Not far from Smyrna, where the merchant drives his loaded camels, proudly arching their long necks as they journey beneath the lofty pines over holy ground, I saw a hedge of roses. The turtle-dove flew among the branches of the tall trees, and as the sunbeams fell upon her wings, they glistened as if they were mother-of-pearl. On the rose-bush grew a flower, more beautiful than them all, and to her the nightingale sung of his woes; but the rose remained silent, not even a dewdrop lay like a tear of sympathy on her leaves. At last she bowed her head over a heap of stones, and said, “Here rests the greatest singer in the world; over his tomb will I spread my fragrance, and on it I will let my leaves fall when the storm scatters them. He who sung of Troy became earth, and from that earth I have sprung. I, a rose from the grave of Homer, am too lofty to bloom for a nightingale.” Then the nightingale sung himself to death. A camel-driver came by, with his loaded camels and his black slaves; his little son found the dead bird, and buried the lovely songster in the grave of the great Homer, while the rose trembled in the wind.

The evening came, and the rose wrapped her leaves more closely round her, and dreamed: and this was her dream.

It was a fair sunshiny day; a crowd of strangers drew near who had undertaken a pilgrimage to the grave of Homer. Among the strangers was a minstrel from the north, the home of the clouds and the brilliant lights of the aurora borealis. He plucked the rose and placed it in a book, and carried it away into a distant part of the world, his fatherland. The rose faded with grief, and lay between the leaves of the book, which he opened in his own home, saying, “Here is a rose from the grave of Homer.”

Then the flower awoke from her dream, and trembled in the wind. A drop of dew fell from the leaves upon the singer’s grave. The sun rose, and the flower bloomed more beautiful than ever. The day was hot, and she was still in her own warm Asia. Then footsteps approached, strangers, such as the rose had seen in her dream, came by, and among them was a poet from the north; he plucked the rose, pressed a kiss upon her fresh mouth, and carried her away to the home of the clouds and the northern lights. Like a mummy, the flower now rests in his “Iliad,” and, as in her dream, she hears him say, as he opens the book, “Here is a rose from the grave of Homer.”

 

                   

            Translated into Vietnamese by Phan Thien Tri

                                       April, 2022